Energie Encyclopedie: letter C

c.i.f.

Cost, insurance and freight. De kosten voor de overslag van energiedragers in de loshaven.

Calorische bovenwaarde

Of verbrandingswaarde. De hoeveelheid warmte die vrijkomt bij volledige verbranding waarbij de verbrandingsgassen weer naar de beginvoorwaarden worden afgekoeld en het chemisch gevormde water zich in de vloeistoffase bevindt.

Calorische onderwaarde

Of stookwaarde De hoeveelheid warmte die vrijkomt bij volledige verbranding. Hierbij condenseert de waterdamp in de rookgassen niet. Dit was vroeger van belang omdat condensatie niet mocht optreden bij het verstoken van zwavelhoudende olie i.v.m. corrosie. (Meer informatie: Stookwaarde)

Carnot-cyclus

Aan een afgesloten hoeveelheid gas wordt bij een hoge temperatuur warmte toegevoerd, waarna door expansie arbeid wordt afgestaan. Na afvoer van warmte bij een lage temperatuur keert het gas in de oorspronkelijke toestand terug. De fractie (Thoog - Tlaag)/Thoog wordt de Carnot-factor genoemd en geeft het hoogst haalbare (arbeid)rendement weer.

Centrale verwarming

Ruimteverwarmingsysteem met een verbrandingsketel waarin CV-water wordt verwarmd dat vervolgens via een leidingstelsel naar radiatoren wordt gevoerd.

Cfk

Gechloreerde fluorkoolwaterstoffen.

CNG

Compressed Natural Gas.

CO2

(Zie Koolmonoxide/dioxide)

CO2-emissie

Vrijkomende CO2 bij verbranding van brandstoffen. Deze is verschillend voor de verschillende brandstoffen en dientengevolge bij verschillende 'prestaties'. (Meer informatie: CO2-emissie brandstoffen)

Cokeskool

Kolensoort waaruit een goede soort cokes kan worden geproduceerd voor de metallurgische industrie. (Meer informatie: Stookwaarde)

Combined cycle

(Zie STEG)

Compressie-koelmachine

Mechanisch aangedreven compressor, die het koude-middel op druk brengt. Door expansie vindt vervolgens een temperatuursdaling plaats, waardoor warmte kan wordt afgevoerd.

Compressorstation

Om de drukdaling tijdens het transport in het aardgas-hoofdtransportnet te compenseren worden compressoren ingezet.

Concessie

Winnings- c.q. eigendomsrechten.

Condensaat

Zeer lichte vorm van aardolie en bijproduct tijdens de aardgaswinning.

Condensatie-turbine

Stoomturbine waarbij de druk van de stoom na het verlaten van de turbine onder de atmosferische ligt en wordt neergeslagen in een gekoelde condensor. (Zie figuur)

Convectie

Warmtetransport door contact tussen stromend medium en wand. (Zie Warmteoverdracht)

Conventionele centrale

Elektriciteitscentrale met stoomketel en -turbine die wordt gestookt met fossiele brandstoffen (steenkool, olie en gas).

Conversie

Het omzetten van de ene energievorm in een andere.

COP

Coëfficiënt of performance. Factor die de energieprestatie van warmtepompen aangeeft door de warmte-output te delen door de aandrijfenergie (kracht of warmte). (Zie Warmtepomp)

Crude

(Zie Ruwe aardolie)

CV-ketel

Centrale verwarmingsketel. Naast de conventionele ketel bestaat er de verhoogd rendement (VR) en hoogrendement (HR)-ketel.