Energieveiligheidsplan van de Europese Commissie: grotere olievoorraden nodig |
Berichten uit 2002 |
In september 2002 presenteert de Europese Commissie een energieveiligheidsplan. In dit plan wordt voorgesteld dat lidstaten van de Europese Unie olievoorraden voor ten minste 120 dagen moeten aanhouden. De voorraden moeten worden beheerd door publieke diensten. De Commissie vindt dat de overheid zorg moet dragen voor voorraden voor ten minste veertig dagen; in combinatie met wat olieconcerns aanhouden moet er dan olie op voorraad zijn voor 120 dagen. Op dit moment beheren publieke diensten samen met olieconcerns de olievoorraden. Van lidstaten wordt nu verwacht dat zij voorraden aanhouden voor een consumptie van gemiddeld 90 dagen. Gemiddeld hebben de lidstaten reserves voor 114 dagen, met een bandbreedte van 90 tot 120 dagen.
Het veiligheidsplan moet de afhankelijkheid van olie van buiten de EU verminderen en meer grip geven op een stabiele olieprijs. In 2002 wordt geschat dat 70% van het olieverbruik en 40% van de gasconsumptie geïmporteerd. Naar verwachting zullen deze percentages in 2020 oplopen tot respectievelijk 90% en 70%. Door deze toenemende afhankelijkheid wordt de Europese Unie steeds gevoeliger voor een economische stilstand. De prijsstijgingen waarvan sinds 1998 sprake is, hebben de olierekening voor de EU-lidstaten sindsdien verhoogd met enige honderden miljarden euro's per jaar. De Europese Commissie wil op termijn een gemeenschappelijk agentschap opzetten dat de ontwikkelingen op de oliemarkt volgt en het effect van deze ontwikkelingen op de veiligheid in kaart brengt. Zo moeten betrouwbare prijsindices worden opgesteld, zodat men sneller en efficiënter kan inspelen op ontwikkelingen in de markt.
De voorstellen van de Commissie zijn neergelegd in twee ontwerprichtlijnen. De voorstellen van eurocommissaris De Palacio kunnen alleen worden doorgezet als alle vijftien lidstaten ermee akkoord gaan. Waarnemers in Brussel denken dat lidstaten de voorstellen af zullen wijzen, omdat het aanhouden van nog grotere voorraden volgens deze landen kostbaar en onnodig is.
De Nederlandse regering en oliemaatschappijen verzetten zich tegen de plannen van de Europese Commissie. Volgens de Vereniging van de Nederlandse Petroleumindustrie (VNPI) is de huidige voorraadverplichting van 90 dagen ruim voldoende om onderbrekingen in de bevoorrading te kunnen opvangen. Bovendien zou het verhogen van het voorraadpeil erg kostbaar zijn. Minister Heinsbroek van Economische Zaken schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat hij het algemene idee van ‘meer geharmoniseerde besluitvorming’ over noodvoorraden wel steunt, maar dat de plannen van de Europese Commissie om de nationale noodvoorraden in handen te leggen van de Commissie, te ver gaan. Ook het vergroten van de olievoorraden van 90 naar 120 dagen consumptie wijst de minister af omdat dit nog steeds geen effect heeft op de wereldprijzen zou hebben en wel hoge kosten met zich meebrengt.