Waddenzee |
Berichten uit 2003 |
2003 begint met de verkiezingscampagne voor de Tweede Kamer en de daaropvolgende kabinetsformatie tussen CDA en PvdA. Het Dagblad van het Noorden meldt dan dat de onderhandelaars van CDA en PvdA de komende tien jaar niet naar gas onder de Waddenzee willen boren. De Waddenvereniging is blij met die afspraak, maar vindt dat andere heikele kwesties, zoals de schelpdiervisserij, dringend om een oplossing vragen. Als het tienjarige verbod op gaswinning er komt, vervalt de eerdere afspraak van het CDA-VVD-LPF-kabinet. Dat demissionaire kabinet wilde onder voorwaarden wel toestemming geven aan de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) voor gasboringen vanaf het vasteland.
De kabinetsformatie tussen CDA en PvdA mislukt en daarvoor in de plaats wagen CDA, VVD en D66 een poging. In deze kabinetsformatie lijken de partijen begin mei geen absoluut nee uit te spreken tegen gasboringen onder de Waddenzee. Dit punt is in strijd met het verkiezingsprogramma van D66. Wel wordt er ‘gestreefd’ naar een verbod voor tien jaar op boren onder de Waddenzee. Maar als het nodig is, kan de NAM toch schuin boren vanuit de bestaande locatie Paesens-Moddergat. D66 wil een week later toch meer waarborgen in het regeerakkoord dat er geen nieuwe gasboringen in de Waddenzee zullen plaatsvinden. VVD-leider Zalm voorspelt echter dat er ‘niet rigoureus’ aan de eerdere afspraak over de gasboringen zal worden gesleuteld.
Half mei meent de NAM dat de kans om onder de Waddenzee naar gas te mogen boren, aanmerkelijk is toegenomen met deze kabinetsformatie. De NAM meent zowel bij politiek als milieubeweging ‘openingen’ te zien. Tot op heden was alleen de VVD altijd voorstander, maar in de kabinetsbesprekingen lijken CDA en D66 de boringen niet ten koste van alles te willen voorkomen. Volgens de partijen is boren naar gas in de Waddenzee niet toegestaan en streeft men naar een moratorium van tien jaar voor het boren onder de Waddenzee. Maar zij laten de mogelijkheid open om te boren naar gas onder de Waddenzee vanaf bestaande locaties op het vasteland.
Op 16 mei wordt het regeerakkoord tussen CDA, VVD en D66 gepresenteerd. Het nieuwe kabinet laat de mogelijkheid van gaswinning onder de Waddenzee open. Wel zijn nieuwe boringen in de zee afgewezen. Ook heeft het kabinet als streven om de komende tien jaar schuin boren vanaf de wal tegen te houden. Zowel tegenstander Waddenvereniging als voorstander Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) klagen dat ze niet weten waar ze aan toe zijn als gevolg van wijzigingen die CDA, VVD en D66 op het laatste moment in het regeerakkoord hebben aangebracht. Aanvankelijk bleef de deur voor extra gaswinning open. Op aandringen van D66 is dat vlak voor het sluiten van het regeerakkoord nog bijgesteld.
Op 22 september stelt het kabinet CDA, VVD en D66 een adviescommissie in die het boren naar aardgas in de Waddenzee moet onderzoeken. De regering wil weten of dit kan zonder schade aan het milieu. De commissie staat onder leiding van PvdA’er Wim Meijer en moet in januari 2004 zijn advies over gaswinning en over de visserij op het Wad gereed hebben. Op basis van onder meer dit rapport zal de regering dan zelf met een standpunt komen. Het uitgangspunt voor de commissie zal een duurzame bescherming en ontwikkeling zijn van de Waddenzee als natuurgebied en het behoud van het unieke open landschap.
In november verschijnt een rapport over investeringen in energie van het International Energy Agency (IEA). Het IEA vindt dat westerse landen hun gasreserves moeten ontginnen, ook als die zich in kwetsbare gebieden zoals Alaska en de Waddenzee bevinden. Dat is de enige manier om te voorkomen dat zij voor hun energievoorziening afhankelijk worden van import uit politiek instabiele gebieden. Het IEA constateert dat de wereldwijde vraag naar aardgas de komende dertig jaar verdubbelt. Tegelijkertijd neemt de productie in bijna alle OECD-lidstaten af. In Nederland zal volgens het IEA de productie van aardgas de komende decennia ‘sterk verminderen’. Gezien de bijdrage van het Nederlandse gas aan de Europese energievoorziening, is het belangrijk dat Nederland maximaal investeert in gaswinning. De NAM schat dat onder de Waddenzee nog 70 tot 170 miljard m3 aardgas zit. Dit is ongeveer twee keer de huidige Nederlandse jaarlijkse productie.
Gedeputeerde Staten (GS) van Groningen schrijven op 27 november een brief over de toekomst van de Waddenzee aan de Provinciale Staten. De brief van GS bevat de uitgangspunten voor een nieuw Interprovinciaal Beleidsplan Waddenzeegebied en de strekking is dat behoud van de natuur boven alles gaat, en daarom moeten proefboringen vooralsnog worden verboden. Aan de kokkelvisserij moet een einde komen en de garnalenvisserij mag slechts op een duurzame manier doorgaan. Omdat er twijfels zijn over de gevolgen van gaswinning voor het ecosysteem van de Waddenzee, zijn de Groningse bestuurders tegen proefboringen. De kokkelvisserij heeft ernstige gevolgen voor de aanwezige natuurwaarden, vinden GS. De bestuurders zien wel mogelijkheden voor grootschalige glastuinbouw nabij de Eemshaven. Ook de Eemshaven mag worden uitgebreid, mits dit landinwaarts gebeurt.