Positie consument in vrije energiemarkt onder de loep |
Berichten uit 2003 |
Op 26 september besluit de ministerraad dat de consument een sterkere positie op de geliberaliseerde energiemarkt krijgt. Zo krijgt de Dienst uitvoering en Toezicht energie (DTe) meer bevoegdheden. Er komt een wettelijke regeling voor compensatie bij leveringsonderbrekingen en stroomleveranciers moeten de brandstofmix van de door hen geleverde stroom aan afnemers melden. De wetswijzigingen vloeien voort uit nieuwe Europese richtlijnen die tot doel hebben de verschillen in regelgeving tussen lidstaten te verkleinen en daarmee bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van een 'level playing field’ (i.e. een gelijke behandeling van alle deelnemers). Daarnaast wordt met het wetsvoorstel invulling gegeven aan eerdere toezeggingen aan de Tweede Kamer om de wetgeving met betrekking tot de onafhankelijkheid van de netbeheerder en de betrouwbaarheid van de energievoorziening aan te scherpen.
De wetswijziging biedt de DTe meer ruimte. Zo krijgt ze de bevoegdheid een bestuurlijke boete op te leggen tot een maximum van 10 procent van de omzet van de betrokken onderneming. De netbeheerder moet beschikken over het economisch eigendom van het net om onafhankelijk netbeheer te waarborgen. Voor volledige afsplitsing van de eigendom van netwerken is, net als in andere Europese landen, niet gekozen.
Er moet een nieuw tariefreguleringssysteem komen. Goede netkwaliteit wordt daarin beloond met hogere toegestane nettarieven, minder goede netkwaliteit leidt tot korting op die tarieven. Daarnaast moeten netbeheerders over een toereikend kwaliteitsbeheersingssysteem beschikken. De eisen die hieraan worden gesteld, worden vastgesteld bij ministeriële regeling. Netbeheerders moeten aan de hand van een kwaliteitsplan aantonen dat zij hieraan voldoen.
Er komt een wettelijke regeling voor compensatie bij leveringsonderbrekingen. Daarnaast krijgt de minister de mogelijkheid om in te grijpen in het beheer van het net door het bestuur van een netbeheerder tijdelijk onder specifiek toezicht te stellen. De switchverplichting van een netbeheerder, die het mogelijk maakt dat afnemers desgewenst van leverancier kunnen wisselen, wordt in de wet opgenomen. DTe kan deze verplichting handhaven via de bestuurlijke boete.
Op 2 december stuurt de Consumentenbond een brief aan de Tweede Kamer met een pleidooi voor een uitbreiding van de bevoegdheden van de DTe om de positie van consumenten nog verder te beschermen. De toezichthouder moet energieleveranciers een waarschuwing kunnen geven of een boete kunnen uitdelen als het gedrag naar consumenten te wensen over laat. In het uiterste geval moet de DTe de vergunning van de leverancier kunnen intrekken. In juli 2004 zal de energiemarkt volledig worden geopend en consumenten kunnen dan overstappen naar een andere energieleverancier. Door de liberalisering zal er voor consumenten meer keuzevrijheid zijn. Of consumenten kunnen kiezen voor een lagere prijs en hogere kwaliteit zal dan pas blijken.
De energieleveranciers moeten zich houden aan wettelijke plichten. Volgens de Consumentenbond kunnen aanbieders alleen met uitgebreider toezicht van de DTe aan de wet gehouden worden. Consumenten worden beter beschermd bij onfatsoenlijk gedrag van leveranciers als de DTe meer bevoegdheden krijgt. De DTe houdt zich vooralsnog alleen bezig met leveranciers, niet met consumenten.