Voorlopig geen opsplitsing en privatisering van Gasunie |
Berichten uit 2003 |
Op 15 oktober meldt minister Brinkhorst van Economische Zaken (EZ), mede namens minister Zalm van Financiën, in een brief aan de Tweede Kamer dat het opsplitsen van Gasunie in een zelfstandig transportbedrijf en twee handelsbedrijven van Shell en Esso (ExxonMobil) op dit moment niet mogelijk is. De onderhandelingen over de zogeheten herstructurering van het Gasgebouw zijn op niets uitgelopen.
Het doel van de overheid, voor 50% eigenaar van Gasunie, was om als eerste de transportactiviteiten en het netbeheer van Gasunie te verzelfstandigen. Dit zou dan een volledig staatsbedrijf moeten worden. De tweede stap in de opdeling was de splitsing van het handelsbedrijf. Daaruit zouden twee handelsbedrijven moeten ontstaan die naar de twee andere eigenaren Shell (25%) en ExxonMobil (25%) zouden gaan. 'De partijen zijn in de intensieve en constructieve besprekingen ver gekomen’, zo schrijft de minister. Maar uiteindelijk bleken Shell en Esso niet bereid om hun aandeel in het transportbedrijf aan de staat over te dragen.
Als reden noemt de minister het gebrek aan zekerheid over de ontwikkeling van prijzen en voorwaarden in Europa en Nederland op de energiemarkten, die nu nog volop in transitiefase verkeren, en de effecten hiervan op de financiële neutraliteit. Kortom, Shell en Esso kunnen op dat moment niet inschatten hoe groot de waarde is van de aandelen van het handelsbedrijf dat zij van de Nederlandse Staat krijgen, in ruil voor de aandelen van het transportbedrijf.
De partijen zullen gesprekken over herstructurering van het Gasgebouw op een later tijdstip hervatten, maar zeker niet op korte termijn. De huidige samenwerking blijft daardoor vooralsnog gehandhaafd. Het mislukken van de besprekingen betekent ook dat de juridische verzelfstandiging van het transportbedrijf, Gastransport Services (GTS) per 1 januari 2004 niet doorgaat.
Wel zal Gasunie ervoor zorgen dat, in lijn met wat de Europese Unie eist, GTS tot een onafhankelijk transportbedrijf wordt omgebouwd en dat dit in de wet zal worden vastgelegd. Minister Brinkhorst schrijft dat wetgeving hiervoor in voorbereiding is en dat binnenkort een voorstel van wet zal worden aangeboden. Verder wil de minister de wet ook aanpassen op punten waar dit nodig is om publieke belangen en een goed functionerende marktwerking te verankeren. Ook het kleine velden beleid, dat al opgenomen is in de huidige Gaswet, zal in de gewijzigde Gaswet volledig gehandhaafd blijven. Er komt tevens regelgeving met betrekking tot taken op het vlak van de leveringszekerheid.
De eigendomsverhouding tussen de Staat, Shell en ExxonMobil verandert dus voorlopig niet, evenals de zeggenschap over het Groningenveld, met de daarin aanwezige gasvoorraden en capaciteit. Tenslotte blijft ook binnen die samenwerking van partijen de bevoegdheid van de minister van EZ onveranderd over bijvoorbeeld de prijs van Groningengas en over de voorwaarden voor het kleine velden beleid. De huidige rol van Gasunie in het kader van de uitvoering van het kleine velden beleid wordt voortgezet. Brinkhorst zegt hiermee ook tegemoet te komen aan de Ondernemingsraad van Gasunie. Die schreef in een brief aan Brinkhorst dat zij niet achter een opsplitsing staat van het handelsbedrijf, mede ook vanwege de gevolgen voor het kleine velden beleid.