Belastingen en accijns

Berichten uit
2004

Per 1 januari heeft de minister van Financiën de structuur van de belastingen op energie gewijzigd. De Regulerende Energiebelasting (REB) en de brandstoffenbelasting (BSB) worden samengevoegd tot een nieuwe belasting: de Energiebelasting. Deze geldt nu ook voor het elektriciteitsverbruik boven 10 mln. kWh per jaar.

Het CBS meldt in mei dat consumenten en bedrijven sinds 1990 bijna 3 keer zoveel betalen aan belasting waarmee milieuvervuiling moet worden bestreden. De ontvangsten uit ‘groene belastingen’ zijn tussen 1990 en 2003 gestegen van € 5,8 miljard naar € 15 miljard. Bij ‘groene belastingen’ gaat het onder andere om accijnzen op benzine, motorrijtuigenbelasting, belasting op grondwater en leidingwater, afvalstoffenbelasting en mestheffingen. Weggebruikers zorgen voor 80% van de inkomsten uit deze belasting, aldus het CBS. Vorig jaar droeg de ‘groene belasting’ voor ongeveer 14% bij aan de totale belastingontvangsten.

In juni is een voorstel van VROM-staatssecretaris Van Geel om de accijns op diesel te verhogen besproken. Steun voor dit voorstel in de ministerraad is echter lang niet zeker. Staatssecretaris Wijn van Financiën, die verantwoordelijk is voor het fiscale beleid, is volgens ingewijden nog niet toe aan zo’n verhoging. Het doel van de verhoging is om een milieuvriendelijker gedrag stimuleren. De accijnsverhoging zou € 0,01 per liter per 1 januari moeten bedragen. Halverwege 2005 moet de accijns op zwavelhoudende diesel dan nog eens met € 0,01 moeten stijgen. Voor zwavelvrije diesel zou de accijns in 2006 met € 0,01 omhoog mogen gaan. Later in de maand juni wordt echter besloten dat de accijns op diesel voorlopig niet omhoog gaat. Staatssecretaris Wijn en de Tweede-Kamerfracties van CDA en VVD zijn tegen de accijnsverhoging. Wel wordt het monteren van roetfilters in dieselauto’s en het gebruik van biobrandstof gestimuleerd. De subsidies hiervoor komen nu uit de begroting van VROM.

De Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie (VNPI) laat in juni weten dat de Belgische en Nederlandse overheid de grensoverschrijdende fraude met brandstofaccijnzen sterk hebben teruggedrongen. In 2000 liep de Belgische schatkist door deze accijnsfraude € 191 mln. mis, vorig jaar was dat nog maar € 22 miljoen. Brandstofhandelaren omzeilen de Belgische douane en betalen geen accijns over de Nederlandse brandstof. Hoewel Nederlandse oliebedrijven hun brandstoftransporten bij de Belgen aanmelden, komt deze informatie vaak te laat. De leden van de Belgische Petroleum Federatie en de VNPI stellen informatie over hun transporten nu sneller beschikbaar aan de Belgische douane. Beide overheden werken nog aan een informatiesysteem dat de accijnsfraude bij brandstoftransporten vanuit België naar Nederland moet terugdringen.

EZ-minister Brinkhorst heeft in juni een besluit vastgesteld betreffende de gronden waarop vrijstelling van energiebelasting wordt verleend (Besluit vrijstelling energiebelasting op elektriciteit bij convenanten). De vrijstelling heeft betrekking op de levering van elektriciteit aan energie-intensieve bedrijven met een verbruik van meer dan 10 mln. kWh voorzover het de belasting betreft voor het zakelijk verbruik boven de 10 mln. kWh. De belangrijkste voorwaarde is dat de verbruiker zichzelf aansluit bij een convenantregeling ter verbetering van de energie-efficiëntie. Daarbij gaat het om het Convenant Benchmarking Energie-efficiency of een meerjarenafspraak (MJA). Sinds de vervanging van de REB door de Energiebelasting (EB) op 1 januari 2004 is er ook een tarief voor het verbruik van elektriciteit boven 10 mln. kWh. Deze wijziging komt voort uit Europese afspraken die in 2003 zijn gemaakt om minimumniveaus voor belastingen op energie vast te stellen. De minister van Economische Zaken gaf daarbij reeds aan dat er een vrijstellingregeling zou komen voor bedrijven die zich voldoende in zouden spannen hun energie-efficiency te verbeteren. De regeling is gebaseerd op artikel 36q van de Wet belastingen op milieugrondslag.

Vooruitlopend op de presentatie van de miljoenennota op de 3e dinsdag van september heeft VROM-staatssecretaris Van Geel gezegd dat de energiebelasting op stroom en gas stapsgewijs flink omhoog gaat. Het bedrag is in 2006 € 605 mln. hoger en in 2007 € 716 mln. meer dan nu. De hogere energiebelasting moet gebruikers manen tot zuinigheid en helpt de uitstoot van het broeikasgas CO2 te verminderen. Wel is het de bedoeling dat de belastingverhoging plaats vindt als onderdeel van de vergroening van het belastingstelsel, zodat de mensen het geld via andere kanalen weer terug kunnen krijgen.

In november blijkt dat staatssecretaris Wijn van Financiën toch de energiebelasting met € 370 mln. kan verhogen. Het leek er in eerste instantie op dat de drie regeringspartijen CDA, VVD en D66 de energiebelasting met € 100 mln. minder wilden verhogen om het MKB te ontzien. De grote industrie kan op basis van de benchmarkconvenanten echter niet worden geconfronteerd met een hogere energiebelasting, waardoor de plannen van de regering op dit punt een verslechtering betekenen van de concurrentiepositie van het MKB ten opzichte van de grote industrie. Uiteindelijk konden CDA en D66 zich echter niet vinden in het door de VVD voorgestelde eerder afschaffen van bepaalde fiscale aftrekmogelijkheden in de sfeer van de gemengde kosten. CDA en D66 vonden dat dit alternatief net zo nadelig was voor het MKB als de verhoging van de energiebelasting. De maatregel van de energiebelasting is een van de belangrijkste financieringsmiddelen voor de geplande verlagingen van de vennootschapsbelasting. Die moet uiteindelijk in 2007 op 30% uitkomen en een beter investeringsklimaat bewerkstelligen.



Terug naar thema Overheid en energiebeleid 2004