Gastransport

Berichten uit
2005

Gas Transport Services (GTS), de beheerder van het landelijk aardgastransportnet, heeft het afgelopen jaar 97,3 miljard m³ aardgas naar afleverpunten getransporteerd. Vergeleken met 2003 is dat 12% meer en een record t.o.v. andere jaren. De omzet van GTS was € 1,4 mld, ongeveer hetzelfde als in 2003. Het effect van een verlaging van de transporttarieven met 5% op de omzet kon worden gecompenseerd door uitbreiding van de activiteiten op het gebied van de handelstransacties. De 12% stijging werd voornamelijk veroorzaakt doordat meer aardgas is vervoerd naar het buitenland en aardgas is opgeslagen in ondergrondse bergingen. GTS verwacht dat de vraag naar transportcapaciteit de komende jaren blijft toenemen.

In januari maakt de Nederlandse Gasunie bekend dat het in 2006 een nieuwe aardgastransportleiding wil aanleggen tussen Grijpskerk (Groningen) en het compressorstation langs de Koggenrandweg in de Wieringermeer ten einde Noordwest Nederland de komende jaren van voldoende gas te kunnen blijven voorzien. Ook zal de nieuwe transportlijn worden gebruikt om aardgas aan Groot-Brittannië te kunnen leveren (die leiding loopt van Balgzand naar Bacton). De bestaande capaciteit van het gastransportnetwerk in het noorden zal spoedig te beperkt zijn om de levering van aardgas aan West-Nederland te kunnen blijven garanderen. De Randstad wordt nu voornamelijk van gas voorzien uit de gasvelden die in de Noordzee worden geëxploiteerd. In de zomer van 2006 wordt gestart met de aanleg van de 30 km lange pijpleiding tussen Workum en Wieringermeer. De totale lengte van de nieuwe pijp wordt 115 km en de kosten voor de aanleg worden geschat op € 200 miljoen. In mei 2005 moet een milieueffectrapportage verschijnen.

Uit een in juni gepubliceerde studie, uitgevoerd in opdracht van Gas Transport Services (GTS), de beheerder van het landelijke gastransportsysteem, blijkt dat de Nederlandse tarieven voor gastransport tot de laagste behoren in Europa. Mede hierdoor is Nederland een aantrekkelijk doorvoerland voor gas. De tarieven van GTS zijn vergelijkbaar met die in het Verenigd Koninkrijk en België.

Gas Transport Services (GTS), de landelijk gasnet beheerder, maakt half juli bekend dat het opnieuw ingekochte kwaliteitsconversiecapaciteit voor 2007, 2008 en 2009 gaat aanbieden aan de markt. Partijen dienen voor 5 augustus hun interesse kenbaar te maken bij GTS. Shippers die teveel capaciteit hebben geboekt kunnen deze tegen de originele prijs terug aanbieden aan GTS. Vervolgens biedt GTS die capaciteit opnieuw aan. Het aanbod betreft alleen jaarblokken (vlak profiel) en capaciteit voor de maanden juni, juli, augustus en september. Het staat shippers vrij om een teveel aan capaciteit bilateraal te verhandelen via de secundaire markt.

De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) meent begin september dat het transport van gas door de Nederlandse leidingen goedkoper moet, zodat de consument niet de dupe wordt van torenhoge prijzen. Gas Transport Services (GTS) zet zich echter af tegen de bemoeienis van de NMa voor goedkoper gastransport. GTS stelt zelfs dat de kans bestaat dat Nederlandse huishoudens in de toekomst verstoken blijven van gas, als de NMa zich blijft bemoeien met de tarieven voor gastransport. Volgens GTS loopt men namelijk het gevaar dat goedkopere transporttarieven het buitenland verleidt om gebruik te maken van het Nederlandse leidingnet. Daardoor zouden er onbeheersbare situaties kunnen ontstaan, zoals overbelasting van het net. GTS vreest dat dit vooral in een strenge winter problemen oplevert voor de gasvoorziening.

Uit een in december gepubliceerd ECN-rapport blijkt dat tijdens het winterseizoen een grotere kans bestaat op verstopping van het Nederlandse gasleidingnet. Door deze overbelasting van het gasleidingnet kan de leveringszekerheid niet meer worden gegarandeerd en kunnen eindverbruikers ’s winters zonder gas komen te zitten. Verlaging van het gastransporttarief door Nederland leidt tot verdringing van gas in het Nederlands gastransport netwerk en staat ook bekend als het Jepma-effect. ECN heeft aan de hand van berekeningen met het speltheoretische model van de gasmarkt (GASTALE) dit effect bevestigd. Onder invloed van de Richtlijnen Gastransport van DTe zijn de Nederlandse gastransporttarieven in de afgelopen jaren fors verlaagd (jaarlijks gemiddeld met nominaal ruim vijf procent). Het gasleidingnetwerk van Noord- naar Zuid-Nederland is tijdens een piekvraag in de winter nu al overvol, waardoor extra aanbod vanuit het buitenland tot een verdringingsgevaar leidt. ECN heeft in opdracht van Gastransport Services (GTS) (vroeger onderdeel van de Gasunie) onderzocht wat de gevolgen zijn van verandering van gastransporttarieven in Nederland. Een tariefsverlaging in Nederland zal ten opzichte van het buitenland in eerste instantie leiden tot een verhoging van de totale hoeveelheid gastransport door Nederland. De doorvoercapaciteit is echter beperkt. Een tariefsverlaging zal in principe congestiegevaar in Nederland opleveren indien de ruimte in het gastransportnet geslonken is tot nul.



Terug naar thema Overheid en energiebeleid 2005