Borssele |
Berichten uit 2005 |
N.a.v. uitlatingen van BuZa-minister Bot dat Nederland de mogelijkheid voor schone kernenenergie moet openhouden en de sluiting van de Borssele reactor moet heroverwegen zijn in februari kamervragen gesteld. VROM-staatssecretaris Van Geel laat in zijn antwoord op de kamervragen blijken niet afkerig te zijn van het langer openhouden van de kerncentrale. Als de regeringsfracties (CDA, VVD en D66) dat zouden willen en onder strakke voorwaarden, valt er over t praten. Ook de EZ-minister Brinkhorst onderschrijft de analyse van BuZa-minister Bot. Wel maakt hij duidelijk dat van de huidige regering geen nieuwe initiatieven over kerncentrales zijn te verwachten, maar dat het onderzoek naar kernenergie gewoon door moet gaan. De voorgenomen sluiting van de centrale in 2013 is onderdeel van het regeerakkoord van Balkenende-2, afgesproken door de 3 regeringsfracties van CDA, VVD en D66. De VVD is altijd voorstander geweest van het openhouden van Borssele, D66 is daartegen, en het CDA houdt de boot voorlopig af.
VROM-staatssecretaris Van Geel schrijft in februari aan de Tweede Kamer dat de kosten van sluiting van de kerncentrale in Borssele in 2013, zoals is afgesproken in het regeerakkoord uit 2002, kunnen oplopen van enkele honderden miljoenen tot ruim € 1 miljard. De staatssecretaris meldt in zijn kamerbrief dat EPZ, de eigenaar van Borssele, weigert vrijwillig de bedrijfsvoering in 2013 te beëindigen. Hij heeft daarom advies ingewonnen bij de landsadvocaat en ECN Beleidsstudies over de juridische en financiële gevolgen van de opstelling van EPZ. Volgens de landsadvocaat is een schadevergoeding aan het elektriciteitsbedrijf, dat een onbeperkte vergunning heeft, bij gedwongen sluiting ‘onontkoombaar’. De grote marge tussen het waardeverlies en de eventuele schadevergoeding wordt veroorzaakt door de onzekerheid over de ontwikkeling van de elektriciteitsprijzen enerzijds en de investeringen die nodig zijn om de kerncentrale langer open te houden. De uitspraken van Van Geel leiden tot een spoeddebat in de Tweede Kamer waarin de EZ-minister Brinkhorst stelt dat de regering vasthoudt aan de sluiting van de kerncentrale in 2013. Van Geel onderschrijft dat en legt uit te hebben geprobeerd om de belangen van de staat niet in gevaar te willen brengen en met het onderzoek de mogelijke schadeclaim van EPZ vast te stellen. De meeste Kamerfracties vinden het onbegrijpelijk dat Van Geel vervolgens niet alle resultaten van het onderzoek wilde prijsgeven, desnoods vertrouwelijk. Volgens Van Geel zou prijsgeven van de onderzoeken betekenen dat hij niet op de laagst mogelijke schadeclaim kan uitkomen. Openbaarmaking van de stukken laat Van Geel afhangen van de opstelling van de Kamer over de vraag hoe verder te gaan. Op basis daarvan zal hij overwegen in hoeverre openbaarmaking van de stukken alsnog mogelijk is. Het kabinet weigert echter vooralsnog de Tweede Kamer inzage te geven in de onderzoeksrapporten over de financiële gevolgen van de sluiting.
In een brief aan de Tweede Kamer van VROM-staatssecretaris Van Geel eind april staat wordt gemeld dat eind 2005 het finale besluit over de toekomst van de kerncentrale in Borssele zal worden genomen. Eerst moet nog meer onderzoek worden gedaan naar de consequenties van sluiting in 2013 dan wel het langer openhouden van de centrale (ongevalsrisico, radioactief afval, proliferatie, terrorisme en CO2-uitstoot). Het kabinet zal verder onderzoeken hoe in dit dossier meer werk gemaakt kan worden van duurzame energie, in samenhang met het Energierapport dat binnenkort verschijnt. Bijvoorbeeld door middel van extra investeringen in energieonderzoek, extra inspanningen op het gebied van Onderzoek en Ontwikkeling en de productie van CO2-arme elektriciteit. Met de kamerbrief ontvangt de Tweede Kamer een notitie over de bedrijfsduur van de centrale en welke aspecten daarbij van invloed zijn, en enkele achtergrondrapporten. Omdat het kabinet de vernieuwing van de Kernenergiewet niet wil vertragen, zal de nieuwe Kernenergiewet aankomende zomer aan de Raad van State en vervolgens aan de Tweede Kamer worden voorgelegd. Indien de discussie over Borssele dit najaar leidt tot het onverkort vasthouden aan sluiting van de kerncentrale in 2013, zal het wetsvoorstel op dit punt worden aangevuld.
Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer steunt eind juni een motie waarin men eist alsnog inzage te krijgen in de rapporten waarop VROM-staatssecretaris Van Geel baseert dat sluiting van de kerncentrale in Borssele in 2013 zal leiden tot een hoge schadeclaim. De Tweede Kamer heeft al diverse malen om inzage gevraagd. Om reden van ‘staatsbelang’ weigerde hij tot 3 keer toe de rapporten vertrouwelijk ter inzage te geven. De staatssecretaris ontraadde de motie niet, maar kan hem, vanwege het staatsbelang, wel naast zich neerleggen met een beroep op de Grondwet. Van Geel gaat de motie in het kabinet bespreken.
Het kabinet is van plan om de kerncentrale in Borssele tot 2033 in bedrijf te houden. De regering kondigde eerder al aan € 400 mln over te hebben voor de ontwikkeling van duurzame energie, waarvan € 250 mln voor de kerncentrale. Echter onder de voorwaarde dat de energiebedrijven Essent en Delta ook € 250 mln investeren in het terugdringen van de uitstoot van het broeikasgas CO2 via het schoner maken van hun kolencentrales. De exploitant van de Borssele reactor (EPZ) had zich al eerder gecommitteerd.
In november start het Operational Safety Review Team (OSART) van het Internationale Atoom Energie Agentschap (IAEA) op verzoek van de Kernfysische Dienst (onderdeel van de VROM-Inspectie) een onderzoek naar de veiligheid in de Borssele reactor. De Nederlandse overheid wil regelmatig dergelijke onderzoeken laten uitvoeren. Het onderzoeksteam kijkt onder meer naar management en organisatie, opleidingen, bedrijfsvoering, onderhoud, technische ondersteuning, stralingsbescherming, chemie en het noodplan van de kerncentrale. De conclusies van het onderzoek worden getoetst aan internationaal geaccepteerde werkwijzen. Begin december worden de resultaten van het onderzoek bekend gemaakt en blijkt dat de veiligheid van de bedrijfsvoering van de kerncentrale Borssele op een hoog niveau ligt, goed is onderhouden en goed wordt beheerd. Het onderzoeksteam heeft daarnaast voorstellen gedaan om de veiligheid verder te optimaliseren. Het vervolg van het IAEA-onderzoek is over ongeveer anderhalf jaar.