Koelwaterproblemen |
Berichten uit 2005 |
Het Landelijk Bestuurlijk Overleg Water (LBOW) heeft in februari de nieuwe beoordelingssystematiek voor koelwatergebruik vastgesteld. De nieuwe systematiek vervangt de ABK-richtlijnen uit 1975 (Algemene Beraadsgroep Koelwater), die uitgaan van een eis van 30 °C bij het lozingspunt. In de nieuwe systematiek staat het ontvangende water centraal en sluit daarmee aan bij de uitgangspunten van de Europese Kaderrichtlijn Water. De systematiek kan nu worden gebruikt bij aanpassing van de koelwatereis in vergunningen voor de zomer van 2005, bijvoorbeeld door tijdelijke aanpassing van de vergunning. Rijkswaterstaat heeft een Task Force ingesteld, die de vergunningverlening door de Rijkswaterstaatdirecties begeleidt. Bedoeling is om de schade die zich in de zomer van 2003 voordeed te voorkomen. Toen kwam de elektriciteitsvoorziening in gevaar (Code Rood) en bleek uit een inventarisatie van VEMW (Vereniging voor Energie, Milieu en Water) dat de industrie tientallen miljoenen euro’s schade heeft geleden. Vanaf 2002 heeft een CIW-projectgroep (Commissie Integraal Waterbeheer) aan een nieuwe beoordelingssystematiek voor koelwatergebruik gewerkt. Over het gebruik van de systematiek in de praktijk bestaan nog verschillende vragen, zoals de definitie van het ontvangende watersysteem en de effecten op grote koelwatergebruikers (elektriciteitscentrales) in geval van een geringe doorstroming. Daarom zal de nieuwe systematiek na de zomer worden geëvalueerd.
Volgens een mededeling van netbeheerder TenneT is de temperatuur van het rivierwater in de laatste helft van juni zo hard gestegen dat beperkingen dreigen voor de stroomproductie. Bij Lobith is de temperatuur van het Rijnwater boven de 23 ºC uitgekomen. TenneT moet daarom mogelijk binnenkort het stappenplan in werking stellen om de productie volledig op gang te houden. Elektriciteitsproducenten mogen water dat zij gebruiken voor afkoeling om milieuredenen niet met een hogere temperatuur dan 30 ºC teruglozen in de rivieren. Bij het afkoelingsproces wordt het water doorgaans 7 ºC warmer dan het water dat uit de rivieren komt. Begin juni had het rivierwater bij Lobith nog een temperatuur van 19 ºC.
Het stappenplan kent drie fases: Fase 0: het stappenplan is weliswaar operationeel, maar het totaal aan regel- en reservevermogen (afroeptijd =< 8 uren) ter beschikking van TenneT bedraagt meer dan 1400 MW. Fase 1: het beschikbare regel- en reservevermogen is minder dan 1400 MW (afroeptijd =< 8 uren) maar steeds meer dan 700 MW (afroeptijd =< 30 minuten). Fase 2: het beschikbare regel- en reservevermogen (afroeptijd =< 30 minuten) is minder dan 700 MW. Fase 1 komt overeen met het vroegere ‘code oranje’ en fase 2 met het vroegere ‘code rood’.
Begin juli maakt een woordvoerder van TenneT bekend dat de koelwaterproblemen bij de productie van stroom in Nederland achter de rug zijn. Dat betekent dat elektriciteitscentrales weer voluit kunnen draaien. De afgelopen 2 weken golden er in meer en mindere mate beperkingen voor de elektriciteitsproductie. Wegens de hoge temperatuur van het rivierwater konden stroomproducenten niet meer onbeperkt koelwater teruglozen. Door de beperkingen neemt ook het beschikbare reservevermogen bij de stroomproducenten af. Inmiddels is de temperatuur van de rivieren teruggezakt naar 23 ºC en de verwachting is dat het water de komende dagen nog verder afkoelt. Dat is voor TenneT reden om het waarschuwingssysteem ofwel stappenplan in te trekken.
Samen met Rijkswaterstaat en onderzoeksinstituut Riza werkt het Arnhemse ingenieursbureau Arcadis aan een landelijke droogtestudie. Hierin worden de gevolgen van een watertekort in beeld gebracht. De bouw van toekomstige energiecentrales aan zee of aan de Waal is een van de aanbevelingen in het rapport dat over een paar maanden verschijnt. Een andere oplossing is het bijbouwen van koeltorens. Het opgewarmde water kan hierin langer bewaard blijven zodat het verder is afgekoeld voordat het op de rivier wordt geloosd. Een koeltoren kost € 55 miljoen. Nederland telt rond de twintig elektriciteitscentrales. Tussen 2010 en 2020 is het gros aan het eind van zijn technische levensduur. Sinds de hete zomer van 2003 is koelwater een hot item. De elektriciteitsproductie dreigde toen in gevaar te komen. In dat jaar steeg de temperatuur van de Rijn en andere rivieren tot 28 °C.