Energie efficiency

Berichten uit
2005

In een bericht van januari in het dagblad Trouw staat dat er ‘s avonds 2 elektriciteitscentrales extra moeten worden ingeschakeld als alle Nederlandse huishoudens een ‘flat screen’-televisie zouden hebben. De platte televisies met plasmascherm zijn niet alleen prijzig, maar blijken ook enorme energievreters te zijn die de stroomrekening met 10 tot 15% kunnen laten oplopen. EnergieNed, de federatie van energiebedrijven in Nederland, voorspelt merkbare gevolgen van de plasmaschermen voor de stroomrekening van consumenten. Een traditionele tv van ongeveer 70 tot 80 centimeter heeft aan 90 tot 180 Watt per uur genoeg, een plasmascherm van 105 centimeter verbruikt veelal 370 Watt of meer per uur.

EZ-minister Brinkhorst laat in februari de Tweede Kamer weten dat de Meer Jaren Afspraken energie-efficiency (MJA,) een duidelijk positief effect hebben op de energie-efficiency van de deelnemende bedrijven. Deelnemers aan de MJA doen het qua energiebesparing beter dan niet-deelnemers. De minister meldt verder dat uit de evaluatie ook een aantal verbeterpunten naar voren kwam. Zo zal men bekijken of er meer integratie kan plaatsvinden tussen de MJA’s en andere milieuconvenanten. Ook zal er een duidelijker koppeling worden gelegd tussen de verbredingsthema’s (energiebesparing buiten het directe productieproces) en het innovatiebeleid. De systematiek van energiezorg zal aangepast worden met name ten behoeve van de wat kleinere bedrijven om zo de administratieve lastendruk te verminderen. Ook zal de overheid er strikter op toezien dat men de gemaakte afspraken nakomt.

Begin april worden de resultaten gepubliceerd van de ‘Nationale Bespaartest Minder Uitgaven Meer Milieu‘ van het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) onder 31.000 mensen. Zuinige consumenten rijden op de snelweg niet harder dan 100 km/uur, al mogen ze 120. Ook controleren ze maandelijks de spanning van de autobanden. Zij douchen niet langer dan 7 minuten en hebben een waterbesparende douchekop. Echter gedragen veel Nederlanders zich hier niet naar, terwijl ze daarmee toch gemiddeld € 400/jaar kunnen besparen.

EZ-minister Brinkhorst zegt 20 april in een toespraak op het congres Kansrijk dat Nederlanders zuiniger moeten omgaan met energie. Op dit congres Kansrijk werden innovatieve energiebesparende projecten gepresenteerd. De minister refereert alvast aan het Energierapport dat in juni moet verschijnen. Hij wil het tempo van energiebesparing verdubbelen naar 1,3%/jaar door onder meer initiatieven als een spaarzame airconditioner of zuinige verkeerslampen te stimuleren. Ook moeten er duidelijke normen komen voor elektrische apparaten, zoals plasmaschermen. De Algemene Energieraad (AER) legde vorig jaar de lat hoger. Zij adviseerde 2% besparing per jaar, het niveau waar Nederland in jaren ‘80 en ‘90 ook op zat.

Uit half mei gepubliceerde resultaten van een onderzoek van de noordelijke milieufederaties naar energiebesparing blijkt dat de ICT-sector (bv. datahotels) in de noordelijke provincies onnodig veel energie verbruiken. Bedrijven en organisaties zouden maar liefst 20% energie kunnen besparen, als er slimmer gebruik wordt gemaakt van de technische mogelijkheden. Bijvoorbeeld door het aanschaffen van TFT-schermen, die veel zuiniger zijn dan de beeldbuisschermen.

Het Europese plan om de lidstaten verplichte energiebesparingtargets op te leggen heeft begin juni de steun verworven van het Europarlement. EU-commissaris Andris Piebalgs (Energie) gaat mee in het aanscherpen van de doelstellingen. Hij had voorgesteld om gedurende zes jaar jaarlijks 1 procent te besparen om de energieafhankelijkheid te verminderen en de haalbaarheid van de Europese Kyoto-doelstellingen te verbeteren. Het Europarlement wil door een ambitieuzer drietrapsaanpak van 11,5 procent meer energie efficiency bereiken. In een eerste periode van 2006-2009 moet 3 procent bespaard worden, vervolgens (2009-2012) moet de besparing opgeschroefd worden naar 4 procent en daarna (2012-2015) moet het energieverbruik met 4,5 procent verminderd worden. Piebalgs weigerde een voorstel waarin de publieke sector aan strengere doelstellingen gebonden zou worden.

Het Europese plan om 1% energie per jaar te besparen wordt eind juni afgezwakt tot een streefdoel in plaats van een norm. De Europese ministers voor Energie hebben ingestemd met een voorstel daartoe van de Europese Commissie. EZ-minister Brinkhorst denkt dat een streefdoel effectiever is dan een juridische norm. Eventuele rechtszaken die uit een norm voortvloeien, duren volgens hem jaren. Volgens de minister voldoet Nederland makkelijk aan het Europese streefdoel van 1% besparing.

Milieu Centraal en Nuon melden begin juli te gaan samenwerken in de energiebesparingactie ‘Meten is weten’ is om het elektriciteitsverbruik in huishoudens zichtbaar te maken. Nuon doneert 2000 energiemeters die via Milieu Centraal gratis aan huishoudens kunnen worden uitgeleend, onder de voorwaarde dat ze de meter na 3 weken doorgeven aan een ander huishouden. De digitale energiemeters geven per huishoudelijk apparaat het elektriciteitsverbruik en de kosten weer. Consumenten kunnen daarmee zelf ontdekken op welk verbruik zij kunnen besparen. Onderzoek heeft uitgewezen dat het zichtbaar maken van het eigen energieverbruik kan leiden tot besparingen van 10 tot 25%. Aangezien huishoudens een keer per jaar een afrekening krijgen van hun elektriciteitsverbruik en deze rekening niet is uitgesplitst naar apparaten, kan men hiermee tussentijds zijn kennis vergroten over eigen verbruik. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden of een meter ophalen in de Nuon Energiewinkels in Alkmaar en Baarn. Sinds maart zijn er al 500 meters aangevraagd en in omloop.

Volgens een onderzoek van Nuon, waarvan de resultaten eind juli worden gepresenteerd, wordt er jaarlijks zo’n € 10 mln aan energie verspild door opladers voor telefoons en andere apparaten. Uit het onderzoek blijkt dat een kwart van de bijna 1000 respondenten 1 of meer opladers ongebruikt in het stopcontact laat zitten. Bijna de helft zegt dat het apparaat 30 uur per week ‘in functie’ is, gebruikt of ongebruikt. Een oplader die continu in het stopcontact zit, kost aan energie ongeveer € 8/jaar.

In de Vaste Kamercommissie voor EZ en VROM is in de eerste week van september gediscussieerd over zogenaamde ‘witte certificaten’. EZ-minister Brinkhorst wil met de certificaten energiebedrijven verplichten om via hun klanten een bepaald percentage aan energiebesparing te realiseren als aanvulling op het al bestaande systeem van CO2-emissierechten. De Kamer staat daar kritisch tegenover.

In opdracht van het Ministerie van Economische Zaken heeft ECN de mogelijkheden voor energiebesparing onderzocht die rendabel zijn maar nog niet worden benut. Uit het onderzoek blijkt dat in 2020, 144 PJ primair extra bespaard kan worden wanneer alle rendabele maatregelen worden uitgevoerd. Dit is te vergelijken met het energieverbruik van 1 miljoen huishoudens. Het grootste gedeelte van het onbenut rendabel besparingspotentieel, te weten 87 PJ, bevindt zich in de gebouwde omgeving. Dit zijn de besparingsmogelijkheden bij huishoudens en in utiliteitsgebouwen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder. Bij een maximale terugverdientijd van 8 jaar neemt het potentieel toe tot 102 PJ primair. Besparing is nog steeds mogelijk, met de juiste middelen. De besparing van 144 PJ in 2020 komt overeen met het energieverbruik van 1 miljoen huishoudens. Hiermee wordt circa 8,5 Mton aan CO2-emissies gereduceerd. Het nationale besparingstempo gaat hierbij 0,3 procentpunt omhoog en komt daarmee op 1,3%/jaar over de periode 2005-2020. Bij huishoudens zit een groot gedeelte van het besparingspotentieel in HR++ glas en isolatie van deuren en platte daken. Ook zongericht verkavelen en kierdichting zijn rendabele opties die nu nog niet volledig worden benut. Ook kan bij meer huishoudens een HR-107 ketel worden geplaatst. Met spaarlampen kan nog fors bespaard worden op het elektriciteitsverbruik van huishoudens. Het stand-by verbruik van computers zou moeten worden teruggedrongen. Verder kunnen een aantal elektrische apparaten gemakkelijker zuiniger dan de typen die nu te koop zijn. Fabrikanten moeten worden gedwongen het energieverbruik van apparaten te verminderen. ECN ziet vooral mogelijkheden bij koelkasten en vriezers, computers, audioapparatuur en TV’s. Met name plasma schermen gebruiken tot een factor 8 meer energie dan een 50 Hz energiezuinige kleuren-TV. In utiliteitsgebouwen zoals kantoorgebouwen, overheidsgebouwen en ziekenhuizen, blijven met name besparingsmogelijkheden op het elektriciteitsverbruik onbenut. Het gaat hierbij dan om energiezuinige verlichting, ventilatie, koeling en kantoorapparatuur. Een substantieel deel van de besparingsmaatregelen kan via zogenaamde ‘witte certificaten’ gerealiseerd worden. Deze ‘witte certificaten’ worden verhandeld in een systeem waarbij energieleveranciers een besparingsdoelstelling krijgen. De doelstelling kunnen zij via maatregelen of met certificaten invullen. Een witte certificatensysteem kan een oplossing bieden voor dát deel van het besparingspotentieel, dat door informatie of geldgebrek niet door huishoudens zelf kan worden gerealiseerd. Informatiegebrek kan worden opgelost door gerichte informatie over rendabele energiebesparingsmaatregelen, liefst aansluitend bij beslismomenten, zoals verhuizing of verbouwing, aankoop van een nieuwe ketel of douchekop, vervanging van dakbedekking, glas of deur.

Eind oktober publiceert het Wereld Natuur Fonds een rapport waarin het onder meer stelt dat Europa eenderde van haar CO2-uitstoot kan beperken in 2020. De revolutionaire daling is mogelijk als de Europese Unie (EU) flink meer energie bespaart. Ook moeten er veel meer windmolens en andere alternatieve energiebronnen komen. Dat moet de opwarming van de aarde helpen beperken tot 2 graden. Huishoudens kunnen tot eenvijfde van hun energie besparen door betere verwarming en zuiniger apparaten. Ook warmte uit afvalverbranding en waterkracht bieden veel kansen.

Het Europese Parlement (EP) heeft half december met overweldigende meerderheid ingestemd met een richtlijn voor de lidstaten om minimaal 1% van de totale energieconsumptie te besparen per jaar voor een periode van negen jaar. Volgens studies zou de totale energieconsumptie in de EU zo’n 20-30% lager kunnen zonder verlies van comfort of levensstandaard. De energiebesparing van 1%/jaar zou er ook voor kunnen zorgen dat de Kyoto afspraken nagekomen kunnen worden.



Terug naar thema Energiebesparing 2005