CO2-opslag |
Berichten uit 2006 |
Eind maart berekent het Financieel Dagblad dat CO2-opslag financieel haalbaar kan worden door het Europese systeem van emissiehandel (ETS). E.ON, Nuon en ONS Energie kondigden onlangs aan om een nieuwe kolen- en gascentrale te bouwen met afvang en opslag van CO2. De bedrijven stellen dat de extra kosten voor het afvangen en injecteren in een gas- of olieveld circa 30 € /ton CO2 bedragen. Een kolencentrale slaat al gauw 3 Mt CO2 per jaar op en dat levert tegen de huidige waarde van 27 € /ton € 81 miljoen/jaar op. In het Nationaal Monitoringbesluit staat dat als de CO2 gevolgd en gemonitord blijft, de emissierechten vrijkomen. Wel moet nog de aansprakelijkheid worden geregeld middels zoiets als een CO2-opslagaansprakelijkheidsfonds voor bijvoorbeeld lekkage uit de CO2-opslag. Voor het transport van CO2 van bron naar opslag kan het leidingennet van Shell Pernis naar de glastuinbouw worden gebruikt. En ook de Staat kan aan de opslag in de lege gasvelden verdienen.
Het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) krijgt een belangrijke rol in het internationaal samenwerkende consortium CACHET, dat methodes zal ontwikkelen om tegen zo laag mogelijke kosten, CO2 af te vangen en veilig ondergronds op te slaan. Het driejarig project wordt deels gefinancierd door de Europese Commissie en heeft als doel om technologieën te ontwikkelen die broeikasgasemissies van energiecentrales met 90% kunnen reduceren. CACHET is een zogenaamd 'integrated project' en wordt gecoördineerd door BP met deelnemers uit onder meer de EU-lidstaten, de VS, Canada, China en Brazilië. ECN krijgt de verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van membraanreactoren, een soort scheidingsinstrumenten voor CO2, en voor de bouw en het bedrijf van een tweetal opstellingen voor het testen van onder meer deze membraanreactoren. In de toekomst zou een dergelijke centrale uitgerust kunnen worden met 'CACHET' technologie voor CO2-afvang. CO2-afvang en -opslag kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de vermindering van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Als onderdeel van het Zesde Kaderprogramma van de Europese Unie, worden binnen het project CACHET innovatieve technologieën ontwikkeld voor de productie van waterstof uit o.a. aardgas met gelijktijdige CO2 afvang. De waterstof die wordt geproduceerd, kan worden gebruikt om bijvoorbeeld elektriciteit te genereren waarbij water het enige bijproduct is. Deze technologieën zullen ook interessant zijn voor industriële processen waarbij op grote schaal waterstof wordt gebruikt, zoals de raffinage van ruwe olie, de fabricage van chemicaliën en brandstofcellen voor gebruik in de transportwereld. Het project biedt kansen voor de ontwikkeling van de waterstofeconomie, vooruitlopend op de opkomst van een kosteneffectieve hernieuwbare waterstofbronnen. Bij ECN wordt, als onderdeel van het Nederlandse CATO-programma, al geruime tijd gewerkt aan de ontwikkeling van CO2-afvangtechnologieën die ook passen binnen CACHET initiatief. CACHET richt zich op de ontwikkeling van vier pre-combustion CO2-afvang technologieën, die door het CO2 Capture Project, een samenwerkingsverband van o.a. zeven oliemaatschappijen, gezien worden als de meest veelbelovende technieken om aardgas om te zetten in waterstof met gelijktijdige CO2-afvang. De vier technologieën zijn nu nog in het ontwikkelingsstadium. Bij ECN komen meerdere testopstellingen te staan, waaronder één voor het testen van membraanreactoren waarin aardgas direct wordt omgezet in waterstof en gelijktijdig CO2 wordt afgevangen. De waterstofmembranen worden in samenwerking met SINTEF uit Noorwegen en Dalian uit China ontwikkeld. Twee andere testopstellingen zullen gebruikt worden voor het testen en de opschaling van de SERP (Sorption-Enhanced Reaction Process) technologie. Bij deze technologie wordt de CO2, dat bij de waterstofproductie gevormd wordt, geadsorbeerd aan een vaste stof. De SERP-technologie, waarvoor ECN o.a sorbents ontwikkeld, wordt in CACHET door AirProducts (Groot-Brittannië en de VS) in samenwerking met ECN, voor het eerst getest in een 'multi-column' testopstelling. Als de nieuwe technologieën succesvol blijken te zijn, kunnen ze rond 2009 klaar zijn voor pilot testen op grotere schaal, gevolgd door precommerciële demonstraties. Naar verwachting kunnen de technologieën rond 2015 commercieel in productie worden genomen.
Op 6 december organiseren SenterNovem en het programma CATO, in samenwerking met het Energietransitieplatform Nieuw Gas, in het muziekcentrum Vredenburg te Utrecht het tweede nationaal symposium Schoon Fossiel Nederland. Als vervolg op een succesvol eerste symposium zal dit symposium in het teken staan van de stappen die nodig zijn om CO2-afvang en -opslag in Nederland te realiseren. De ontwikkelingen rond CO2-afvang en -opslag gaan snel. Zo zijn diverse demonstratieprojecten in voorbereiding voor de FES-tender (Fonds economische structuurversterking) en is onlangs besloten om een pilotplant voor CO2-afvang in Nederland te bouwen bij de E-ON-kolencentrale op de Maasvlakte in het kader van het onderzoeksprogramma CATO. Ook wordt hard gewerkt aan internationale monitoringsprotocollen en de toepassing van CO2-afvang en -opslag in het CO2-emissiehandelsysteem. Recent werd in het WRR-rapport 'Klimaatstrategie- tussen ambitie en realisme' CO2-afvang en -opslag genoemd als één van de vier hoofdroutes om tot vergaande emissiereducties te komen. Tijdens de presentaties door vooraanstaande experts wordt een overzicht gegeven welke CO2-afvang en opslagprojecten er lopen of gepland zijn. Daarnaast wordt ook ingegaan op hoe deze optie past in de toekomstvisie van energiebedrijven en in de transitie naar een duurzame energievoorziening.
Half september wordt bekend dat een brede milieueffectstudie naar de opslagmogelijkheden van CO2 in lege gas- en olievelden van start zal gaan. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) treedt op als opdrachtgever namens vier provincies, het ministerie van VROM en een aantal private partijen uit de energiesector. Ondergrondse opslag van CO2 wordt, naast de ontwikkeling van meer duurzame energiebronnen, gezien als een goede tijdelijke maatregel om het broeikaseffect tegen te gaan. Het is de eerste keer dat op land (‘onshore’) zo’n diepgaand onderzoek wordt uitgevoerd. De studie is een vervolg op een onderzoek van de provincie Drenthe in 2005. Daaruit bleek dat technisch gezien alleen al in Drenthe 240 Megaton CO2 kan worden opgeslagen in lege gasvelden. De afdeling Milieuzaken van de Gedeputeerde Staten van Drenthe wil nu meer inzicht in wat de effecten daarvan zouden kunnen zijn en welke eisen de provincie aan toekomstige vergunningen moet stellen. Vanaf 2006 moet in Drenthe de jaarlijkse CO2-uitstoot verder afnemen. In 2010 moet de uitstoot teruggebracht zijn met 500 kiloton per jaar. Die doelstelling komt onder druk doordat de NAM overweegt om in Schoonebeek de oliewinning weer op te pakken. De op zich zeer efficiënte energiecentrale voor dat project levert circa 750 kiloton CO2 per jaar.
Eind november meldt het Dagblad van het Noorden dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) in Assen de plannen voor de ondergrondse opslag van kooldioxide (CO2) in het lege aardgasveld in De Lier (Westland) heeft afgeblazen. Uit onderzoek is gebleken dat niet alle ruim 50 putten in het veld lekvrij zijn. Dit betekent dat onder druk eventueel weer CO2 zou kunnen ontsnappen en dat risico wil de NAM niet nemen.