Borssele |
Berichten uit 2006 |
VROM-staatssecretaris Van Geel heeft 10 januari in een brief aan de Tweede Kamer geschreven dat, mede namens EZ-minister Brinkhorst, de kerncentrale in Borssele tot eind 2033 open kan blijven. In de brief staan de afspraken, maatregelen en voorwaarden op grond waarvan de centrale langer dan 2013 kan openblijven. Eén van de voorwaarden is dat de Borssele reactor tot de veiligste kerncentrales in de westerse wereld moet blijven behoren. Daartoe zal elke vijf jaar een vergelijkend onderzoek worden gedaan onder toezicht van een commissie waarin het Rijk, de exploitant EPZ en de aandeelhouders Delta en Essent zijn vertegenwoordigd. Verder moeten de betrokken partijen € 250 miljoen extra investeren in schonere energie en milieu. Delta en Essent steken maximaal € 50 miljoen in een ‘innovatiefonds’ dat de ontwikkeling van schone energie door andere partijen financiert. Als het kabinet zou hebben besloten om de centrale in 2013 te sluiten, had de Staat een enorme schadeclaim tegemoet kunnen zien. EPZ kan met deze overeenkomst niet langer bogen op een onbeperkte vergunning. Eind 2033 is nu de definitieve sluitingsdatum en ook het begin van de ontmanteling van de centrale.
De kerncentrale Borssele heeft tot 2015 een contract met de Franse verwerker Cogéma voor de opwerking van de gebruikte splijtstofstaven. Half maart moet EPZ, de eigenaar van Borssele, van de rechter het contract tussen de kerncentrale Borssele en de Franse opwerkingsfabriek Cogéma openbaar maken op verzoek van Greenpeace. Volgens Greenpeace beschouwt de Franse wet alle gebruikte kernmateriaal als afval en verbiedt opslag ervan op Franse bodem. De milieuorganisatie stelt dat de gebruikte splijtstofstaven, die voor hergebruik worden opgewerkt, als afval moeten worden beschouwd. Ook het plutonium dat bij de opwekking van kernenergie vrijkomt, is in de ogen van Greenpeace afval en zou door de kerncentrale moeten worden teruggenomen. EPZ is het niet eens met deze opvatting. Greenpeace gaat de contracten bestuderen en hoopt daarin aanwijzingen te vinden die haar opvatting staven. In dat geval zou alle kernafval in Nederland moeten worden opgeslagen. De in de Borssele reactor gebruikte splijtstofstaven kunnen enkele jaren bij de centrale worden opgeslagen, maar niet tot 2033, omdat dan de kerncentrale dicht moet. Van de 2700 kilo plutonium uit Borssele is nog de helft over. Deze wordt door Cogéma opgewerkt, verhuurd en verkocht aan kerncentrales die plutonium als brandstof gebruiken. Uiterlijk 2019 zegt Cogéma alle plutonium uit Borssele te hebben verkocht. Het kernafval van de centrale in Borssele wordt sinds 2004 in een apart gebouw nabij de centrale opgeslagen. Pas in 2012 is alle in Frankrijk opgeslagen afval weer terug op Nederlandse bodem.
Een voor half maart gepland debat in de Tweede Kamer over de definitieve sluitingsdatum van de kerncentrale in Borssele (2033) wordt ongeveer 2 weken uitgesteld. De belangrijkste reden is dat het kabinet nog geen antwoord heeft kunnen geven op het herhaalde verzoek van de Tweede Kamer om vooraf inzage te krijgen in vertrouwelijke rapporten over de schadevergoeding die kan worden geëist als de kerncentrale al in 2013 zou worden gesloten, zoals eerder in het regeerakkoord was afgesproken.
Half april debatteert de Tweede Kamer met de minister van Justitie (Donner) en de VROM-staatssecretaris Van Geel onder meer over de geheimhouding van adviezen over kerncentrale Borssele. De minister wil deze stukken niet naar de Kamer sturen. Het gaat om vertrouwelijke adviezen van de landsadvocaat en van het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN). De adviezen hebben geleid tot een conceptconvenant tussen de regering en de eigenaren van de kerncentrale om Borssele niet in 2013 te sluiten, maar pas in 2033. De Kamer meent recht te hebben op deze stukken, maar Donner is het daar niet mee eens. De minister stelt dat de Kamer het besluit van het kabinet moet beoordelen en niet de manier waarop dat besluit is genomen. Van Geel heeft steeds betoogd dat het vrijgeven van de adviezen de onderhandelingspositie van de Staat zou schaden. Wel beloofde hij om na afloop, als het convenant over Borssele is ondertekend, het ECN-rapport vertrouwelijk te laten inzien.
Eind april schort de Tweede Kamer haar eindoordeel over het langer openhouden van de kerncentrale in Borssele tot 2033 op. Op verzoek van GroenLinks wordt de parlementaire advocaat om advies gevraagd over laatste wijzigingen in een overeenkomst die VROM-staatssecretaris Van Geel heeft gesloten met de eigenaren van de Borssele reactor EPZ en Essent. De wijziging betreft eventuele schadevergoeding aan EPZ en Essent als opwerking van de brandstofstaven door bijvoorbeeld internationale regels niet mogelijk is en de centrale daardoor wordt stilgelegd. Naast GroenLinks verzetten PvdA, SP en ChristenUnie zich om uiteenlopende redenen tegen het langer openhouden van de kerncentrale Borssele.
Half mei ontvangt de Tweede Kamer het advies van de parlementaire advocaat en besluit een meerderheid van CDA en PvdA om VROM-staatssecretaris Van Geel dat hij nogmaals moet onderhandelen over aanpassing van het convenant voor het langer openhouden van de kerncentrale Borssele. De parlementsadvocaten zien namelijk geen rechtvaardiging voor de bovengenoemde bepaling van nadeelcompensatie. Volgens de advocaten gaat de vastgelegde schadevergoeding verder dan wat uit de regels uit het civiele of het bestuursrechtelijke schadevergoedingsrecht voortvloeit. De staatssecretaris had in het laatste debat juist betoogd dat slechts een vergoeding was vastgelegd die in het bestuursrecht al gebruikelijk is.
Half juni verwerpt de Tweede Kamer moties tegen de ondertekening van het akkoord waarin is geregeld dat de Borssele kerncentrale niet tot 2013, maar tot 2033 mag doordraaien. Alleen PvdA, GroenLinks en SP stemden voor de moties. Ook een motie met een aanpassing van het convenant op het gebied van de vermindering van uitstoot van broeikasgassen haalde het niet. Op 16 juni tekenen VROM-staatssecretaris Van Geel en het energiebedrijf EPZ het convenant. Om de centrale langer open te houden moet aan drie belangrijke afspraken worden voldaan. (1) de kerncentrale blijft open tot 2033 met zeer hoge veiligheidsnormen; (2) de eigenaren Essent en Delta investeren gezamenlijk voor € 250 miljoen in projecten van duurzame energie; en (3) in 2033 volgt onverbiddelijk de sluiting en de directe ontmanteling van Borssele. De € 250 miljoen die de bedrijven investeren, komt bovenop door de overheid gereserveerde € 250 miljoen Dit extra geld was anders bij gedwongen sluiting van de kerncentrale in 2013 nodig geweest voor een schadevergoeding.