APX |
Berichten uit 2006 |
De verhandelde volumes bij gas- en de elektriciteitsplatforms van de APX Group vertegenwoordigden in 2005 149 TWh. Dat is een toename van 18 % in vergelijking met 2004. De Nederlandse APX spotmarkt had een recordjaar met een totaalvolume van 16,05 TWh; een toename van 19,8 %. Het Britse stroomhandelsplatform UKPX zag een toename van 23 %; een totaal van 8,76 TWh werd verhandeld in 2005. APX Gas UK zag een totaal volume van 123,8 TWh, dat is 16,8 % meer dan het jaar ervoor. Sinds de start in februari 2005 hebben de continentale gasbeurzen APX Gas NL en APX Gas Zee een regelmatige ontwikkeling laten zien met 196 handelstransacties, goed voor 271,8 GWh (9,3 miljoen therms) op de TTF en 18 transacties met een totaal volume van 50,6 GWh (1,7 miljoen therms) op het Zeebruggeplatform van de APX. De winst van de energiebeurs over 2005 is € 2,4 miljoen. Dat is een stijging van 700% ten opzichte van 2004. APX is eigendom van de netbeheerders Gasunie (gastransportnet) en Tennet (hoogspanningsnet) en daarmee volledig in staatshanden.
Tennet houdt 1 september aan als verwachte startdatum voor de koppeling van de Nederlandse, Belgische en Franse elektriciteitsbeurzen. Zo blijkt uit een brief die eind april aan de DTe is verstuurd. In de brief wordt ingegaan op de achtergronden van het verzoek om de Elektriciteitswet zo aan te passen dat de impliciete veiling van interconnectorcapaciteit mogelijk wordt gemaakt. In de huidige planning gaan de drie partners er volgens Tennet vanuit dat de start van de Belgische elektriciteitsbeurs-in-oprichtig Belpex en daarmee de marktkoppeling per 1 september plaats kan vinden. De netbeheerders en beurzen in Nederland, België en Frankrijk zijn bovendien in gesprek met hun collega's in Scandinavië met het doel om die ook mee te laten doen aan de marktkoppeling na het gereedkomen van de NorNed-kabel.
Per 5 juli gaan de Nederlandse termijnbeurs Endex en de Duitse energiebeurs EEX samenwerken. Door de samenwerking kunnen Nederlandse gashandelaren vanaf 1 oktober hun transacties laten ‘clearen’ (bij handel op de beurs zijn de risico's van bijvoorbeeld geen levering of geen betaling afgedekt). Het ‘clearen’ zal gebeuren door het European Commodity Clearing (ECC), opgericht door de EEX en gevestigd in Leipzig. Nu nog kunnen alleen elektriciteitshandelaren hun transacties op Endex laten clearen door het London Clearing House. De beurzen gaan ook op andere gebieden samenwerken.
EZ-minister Wijn zegt eind augustus de Tweede Kamer toe dat hij Gasunie Trade & Suppy - inmiddels GasTerra geheten - gaat verplichten om gas aan te bieden via de energiebeurs APX. Volgens het Tweede Kamerlid Crone (PvdA) functioneert de aardgasmarkt niet goed omdat er te weinig aanbieders actief zijn. De gaswet geeft de minister de bevoegdheid om per AMvB (Algemene Maatregel van Bestuur) voor te schrijven hoe gasbedrijven gas aanbieden. Die regeling is destijds in de wet opgenomen in het geval de marktwerking niet van de grond komt. De Consumentenbond en tuinbouworganisaties hebben onlangs nog geklaagd over de hoge gasprijzen, die zouden zijn veroorzaakt door slechte marktwerking. Zij hebben de Nederlandse Mededingingsautoriteit toen gevraagd een onderzoek in te stellen.
De APX Group meldt begin september dat de intraday-handel en stripmarkten van start zijn gegaan. Een intraday-markt werkt op kwartierbasis. Tegelijkertijd wordt het mogelijk om stroomcontracten tot aan twee dagen vooruit te verhandelen, door de introductie van een serie zogeheten 'strip'-producten. Strips zijn gestandaardiseerde pakketten van achtereenvolgende uren leverbare elektriciteit. De strips die de APX gaat aanbieden zijn die voor basislast (24 uur), piekuren (van 7 tot 11 uur overdag), superpiek (van 8 tot 8 uur overdag) en offpeak (van 11 's avonds tot 7 uur 's ochtends). De strips kunnen worden verhandeld tot twee dagen voor levering. De datum voor de lancering van de intraday-markt valt samen met de marktkoppeling van APX, Powernext en Belpex. Met de uitbreiding van de diensten wil APX tegemoet komen aan de behoefte van met name industriële eindverbruikers, gecombineerde warmte- en krachtcentrales en andere kleinere spelers in de Nederlandse groothandelsmarkt.
De APX Group heeft een sterk derde kwartaal doorgemaakt. De stroombeurs APX Power NL bereikte een recordvolume van 4.366 GWh. Dat is 15% meer dan in het derde kwartaal van 2005. APX Gas NL verhandelde in het derde kwartaal 38,1 GWh op het TTF (Title Transfer Facility). Op de ‘intraday’ handel van APX Power NL zijn, sinds de start op 14 september, 176 deals voor in totaal 6.958 MWh tot stand gekomen. Ondertussen ligt dat aantal op 309. Op de Londense APX-stroombeurs ging voor 2.449 GWh om. Dat is 22% meer dan dezelfde periode in 2005. APX Gas UK kende een handelsvolume van 35.516 GWh, een groei van 21%. De APX kent nu 120 leden uit 14 verschillende landen. APX Power NL telt inmiddels 47 leden. Met het ‘Eurolight trading platform’ is een sneller en gebruiksvriendelijker handelssysteem geïntroduceerd.
Eind oktober maken de energiebeurzen en netbeheerders van België, Frankrijk en Nederland bekend dat de markten voor de handel in elektriciteit aan elkaar worden gekoppeld. De marktkoppeling is goedgekeurd door de nationale toezichthouders. De koppeling van de Nederlandse energiebeurs APX, het Belgische Belpex en het Franse Powernext, die op 21 november zijn beslag krijgt, zal zorgen voor een geïntegreerde elektriciteitsmarkt met dezelfde prijs. De elektriciteitsnetten van de drie landen moeten daarvoor wel voldoende stroom aan elkaar kunnen doorgeven. De koppeling heeft als gevolg dat vragers en aanbieders van elektriciteit uit verschillende landen op hun eigen energiebeurs zaken kunnen doen. Op die manier kan een klant altijd tegen de laagste prijs stroom kopen. Het gaat om groothandelsactiviteiten. Overigens blijven de drie energiebeurzen als juridisch afzonderlijke markten bestaan.
Twee weken na de start, publiceert APX de eerste resultaten. De implementatie van marktkoppeling is volgens de APX succesvol verlopen. Volgens de APX is de benutting van de interconnectiecapaciteit tussen Nederland en België sterk verbeterd. Dit blijkt uit een grafiek die de benutting voor en na invoering van marktkoppeling weergeeft. Het gebruik van de capaciteit die op dagbasis beschikbaar is, wordt geoptimaliseerd. Bij congestie is er 100% benutting, als er geen congestie is zijn de marktprijzen op de beurzen gelijk. In de periode van twee weken waren de spotprijzen in Nederland en België gedurende 76% van de uren gelijk. Gedurende 47% van de tijd waren de spotprijzen in het gehele gebied van Frankrijk, België en Nederland gelijk. Uit een grafiek met de prijsniveaus van de afgelopen twee weken, blijkt dat prijzen in de drie landen convergeren.
Vanaf januari 2007 gaat de landelijk netbeheerder Gas Transport Services (GTS) gas inkopen en verkopen op de ‘day-ahead’ markt van APX Gas NL. Doel is het handhaven van de balans in het gastransportnetwerk. Voor een goed functionerend transportnetwerk heeft GTS een grote behoefte aan flexibiliteit. Naast gasopslagfaciliteiten en leveringscontracten biedt in- of verkopen die benodigde handelingsvrijheid. Als handelspartij op de APX Gas kan GTS op een transparante en non-discriminatoire wijze op de markt opereren. GTS overweegt ook op de ‘within-day’ markt (levering op dezelfde dag) van de APX Gas NL te gaan handelen. De beurs zelf verwelkomt de extra liquiditeit en stelt dat de toetreding van GTS het vertrouwen van de markt in de beurs vergroot. De APX Gas NL telt nu 19 leden, uit 8 verschillende landen, variërend van internationale (verticaal geïntegreerde) energieondernemingen, traditionele nationale energiebedrijven, handelsbedrijven en financiële instituties. APX Gas NL is gestart op 3 februari 2005.