CO2- en NOx-emissiehandel |
Berichten uit 2008 |
Het ingenieursbureau DHV heeft het emissiehandelssystemen voor CO2 en NOx geëvalueerd met als belangrijkste vraag: functioneren het systeem? Dat blijkt in positieve zin het geval te zijn. Het effect op de emissie van CO2 lijkt beperkt te zijn en voor NOx zelfs niet aantoonbaar. Op korte termijn is ook geen verbetering te verwachten. De kosten voor administratie zijn volgens het rapport gemiddeld €20-30 mln per jaar voor de bedrijven die nu onder het systeem vallen. Dat is veel meer dan de €16 mln die van tevoren was geschat. N.a.v. het DHV-rapport belooft VROM-minister Cramer een verlaging van de administratieve lastendruk die emissiehandel met zich meebrengt.
Een week voordat de Europese Commissie met de energie- en klimaatvoorstellen naar buiten zal komen (half januari) uiten ondernemers in Europa al hun ongerustheid over die voorstellen. Men is bang dat een deel van de CO2- emissierechten geveild gaat worden in plaats van weggegeven. Zo stelt ondernemingsorganisatie BusinessEurope dat industrie buiten Europa niet meedoet en daardoor de concurrentiekracht van Europese bedrijven zal worden geschaad. Het Wereld Natuur Fonds (WNF) ziet echter hoopvol uit naar de opbrengst van de emissierechten en schat dat volledige veiling €40-50 mld per jaar kan opleveren. Uit diverse bronnen blijkt dat Brussel tegemoet zal komen aan bezwaren van de zware industrie. Zo zullen bijvoorbeeld de drie meest energie-intensieve, Europese bedrijven voor de productie van staal, aluminium en cement op een later tijdstip toetreden tot het systeem voor het veilen van CO2-emissierechten. Voorafgaand aan de zogenaamde EU-lentetop op 13 en 14 maart geven ook de gezamenlijke ondernemingsorganisaties VBO (België), Fedil (Luxemburg) en VNO-NCW (Nederland) aan dat ze tegen het veilen van emissierechten voor hun energie-intensieve industrie zijn. Men stelt dat veilen niet noodzakelijk is voor het bereiken van de reductiedoelstellingen en alleen maar een extra belasting is. De drie werkgeversorganisaties vinden onvoldoende garanties in de opening die de Europese Commissie biedt om bepaalde sectoren in 2011 eventueel gratis emissierechten toe te kennen.
Half februari fuseren de CO2 emissiehandelsplaatsen euets.com, European Energy Auction en New Values tot Climex. De fusie moet de liquiditeit verhogen en staat de handelspartners toe meer producten aan te bieden.
De ECX (European Climate Exchange) start op 14 maart met een nieuw financieel instrument, de handel in zogenaamde Certified Emission Reduction Units (CER) futures. De CER future-contracten lopen af per kwartaal in maart, juni, september en december. In totaal komen er handelsmogelijkheden in zeventien verschillende contracten voor emissierechten die uit CDM-projecten (Clean Development Mechanism) voortkomen.
De waarde van de Europese emissiemarkt verdubbelde in 2007 naar €37 miljard ten opzichte van 2006. Volgens een rapport van de Wereldbank komt dit overeen met de groei van de mondiale markt met meer dan 100% naar €47 miljard. Het aantal transacties in EU emissierechten steeg van 1,10 miljard naar 2,06 miljard ton CO2. De Wereldbank presenteerde de resultaten begin mei op de Carbon Expo in Keulen.
Luchtvaartmaatschappijen moeten meedoen aan het terugdringen van de uitstoot van CO2. Het Europees Parlement heeft begin juni daartoe een voorstel goedgekeurd. Daarmee wil Brussel deze maatschappijen stimuleren schoner te vliegen en zo een bijdrage te leveren aan de reductie van CO2-uitstoot. Alle vluchten van en naar de Europese Unie moeten volgens het voorstel vanaf 2012 worden opgenomen in het Europese systeem. De luchtvaartmaatschappijen stellen zich teweer, de milieubeweging vindt het voorstel niet ver genoeg gaan en de Verenigde Staten stelt dat Brussel niet het recht heeft om niet-Europese maatschappijen te verplichten hier aan mee te doen.
Point Carbon meldt begin juli dat de markt voor CO2 sterk groeit. In de 1e helft van 2008 is 1,8 gigaton CO2-equivalenten verhandeld met een waarde van €38 miljard. Voor heel 2007 lag dit op €40 miljard. De waarde in 2008 is 94% van de waarde in 2007, grotendeels veroorzaakt door een hoger gemiddelde CO2-prijs van €20,61 per kubieke ton. Vorig jaar lag de gemiddelde prijs nog op €13,36/mt. Volgens Point Carbon is 70% van de 1,8 Gton verkocht via het Europese emissiehandelssysteem ETS. In 2007 was dat nog 61%. De handel binnen het ETS leverde €30 miljoen op in de eerste helft van 2008 en dat is 161% boven de opbrengst uit dezelfde periode in 2007.
De voorstellen voor een energie- en klimaatbeleid die in januari door de Europese commissie zijn gepubliceerd bevat onder andere voorstellen over de veiling van CO2- emissierechten. De energiesector moet vanaf 2013 alle emissierechten inkopen en voor de overige industriële bedrijven geldt dat ze vanaf 2013 een deel van de rechten gratis krijgen toegewezen en de rest moeten kopen. De gratis toegewezen emissierechten worden afgebouwd tot 2020, waarna alle industrieën, net als de energiesector, het volle pond gaan betalen voor hun CO2-uitstoot. Het Europese Parlement wil in december een definitieve stemming houden over de veilingvoorstellen. In september lijkt het er echter al op dat alle fracties van het Europese Parlement achter het voorstel staan om de energiesector vanaf 2013 volledig te laten betalen voor al hun emissierechten. Begin oktober kiest de Europarlementscommissie milieu voor het veilen van CO2-emissierechten. Wijzigingsvoorstellen uit vooral de conservatieve hoek veel emissierechten gratis weg te geven aan de industrie, kregen steun van niet meer dan 25% van de commissieleden. De belangenvereniging voor Energie, Milieu en Water (VEMW) en haar Europese zusterorganisatie IFIEC Europe hebben eerder al gepleit voor een alternatief ETS-systeem dat gebaseerd is op een ‘efficiency benchmark’, met een ex-post allocatie van CO2-rechten. Hiermee wordt volgens hen dezelfde beoogde financiële prikkel bereikt, maar tegen kosten die miljarden euro's lager liggen. Bovendien biedt het bedrijven voldoende financiële armslag om in duurzame en efficiënte technologie te investeren, waaronder WKK. Als tweede (deel-)oplossing is door IFIEC het voorstel van zogenaamde ‘indirecte allocatie’ voorgesteld. Hierbij worden industriële afnemers gecompenseerd voor de stijging van elektriciteitskosten door invoering van het ETS-III systeem. Uiteindelijk zal de Europese Raad een besluit nemen over het ETS-III en de invulling van de compensatiemaatregelen.
Op 18 november lanceren Corporate Facility Partners en Stimular de Nationale CO2 Benchmark, de eerste landelijke database en vergelijkingssite voor CO2-uitstoot. Hiermee kunnen bedrijven en organisaties het effect beoordelen van hun inspanningen voor CO2-reductie. Via de site kunnen bedrijven hun gegevens over energie en mobiliteit achterlaten. Op basis hiervan wordt de CO2-footprint van de organisatie vastgesteld en vergeleken met andere soortgelijke organisaties in Nederland.
Waar een sector zoals de gebouwde omgeving er wel in slaagt om de CO2-uitstoot terug te brengen, zijn de emissies van het wegverkeer de afgelopen decennia alleen maar toegenomen. Uit een studie (‘Emissions trading and fuel efficiency in road transport. An analysis of the benefits of combining instruments’) van CE Delft, uitgevoerd in opdracht van het Zweedse agentschap voor bescherming van het milieu (Naturvårdsverket), blijkt dat de combinatie van emissiehandel en normering van CO2-uitstoot in de transportsector effectiever werkt dan één van beide beleidsmaatregelen apart. In de studie is aandacht besteed aan de voor- en nadelen van emissiehandel rond wegverkeer en de voor- en nadelen van de combinatie van dit beleidsinstrument met normering voor CO2-uitstoot van personenauto’s.
Het kabinet heeft in november alle CO2- emissierechten voor 2008 bijgeschreven op de rekeningen van de Nederlandse deelnemers aan het EU-systeem voor emissiehandel. In totaal zijn 76,76 miljoen ton aan CO2-emissierechten op de rekeningen van 341 bedrijven in het CO2- register bijgeschreven. Met de verlening kunnen de bedrijven op 1 december voldoen aan contractuele leveringsplichten. De verlening volgde op de ondertekening van het nationale toewijzingsbesluit door de bewindslieden van de ministeries van EZ en VROM. Begin december wordt de kennisgeving in de Staatscourant gepubliceerd. Belanghebbenden hebben dan tot en met 12 januari 2009 de gelegenheid om beroep in te stellen tegen het besluit.
Na weken van felle onderhandelingen over de toekenning van emissierechten aan industrieën en bedrijven zijn de Europese lidstaten half december het eens geworden over concessies voor de energiesector in Oost-Europese landen. Onder leiding van Polen eisten deze lidstaten vergaande uitzonderingen rond de geplande veiling van rechten voor de uitstoot van broeikasgas (CO2). Er is afgesproken dat de energiebedrijven in die landen stapsgewijs gaan meedoen aan de CO2-veiling. Terwijl de energiesector al vanaf 2013 alle emissierechten moet kopen, hoeven Oost-Europese energieproducenten dan maar 30% van hun rechten te kopen. Per jaar loopt dat percentage op, totdat deze energiebedrijven in 2020 ook 100% van hun rechten moeten kopen. Oost-Europese landen krijgen ook nog miljardensteun in de vorm van een extra quotum CO2-rechten. Ook zal de EU in 2013 nog een groot deel van de industrie ontzien bij de verdeling van emissierechten. Bij uitblijven van een internationaal CO2-akkoord krijgen bedrijven die kosten van emissierechten niet kunnen doorbereken hun CO2- rechten tot 2020 gratis op basis van een uitstootscore van de best beschikbare energietechnologie. Als er wel een internationaal akkoord is, moeten industriële bedrijven in 2013 20% van hun rechten kopen, oplopend tot 70% in 2020 en 100% in 2027. Verder mogen lidstaten de gewenste reductie in sectoren, die buiten de emissiehandel vallen, voor zeker de helft halen door in ontwikkelende landen certificaten te kopen van behaalde CO2-reductie, zogeheten Clean Development Mechanisms (CDM).