Europees beleid |
Berichten uit 2008 |
Op woensdag 23 januari bereikte de Europese Commissie (EC) een akkoord over een uitgebreid pakket voorstellen voor bestrijding van klimaatverandering en bevordering van duurzame energie. Het pakket moet de Europese Unie in staat stellen de in 2007 overeengekomen doelstellingen te halen. In 2020 zou de uitstoot van broeikasgassen met tenminste 20 procent verlaagd moeten zijn en het aandeel van duurzame energie in het energieverbruik tot 20 procent verhoogd. Nederland moet in 2020 14% van zijn energie uit duurzame bronnen halen, nu is dat 2,4%. De Scandinavische landen vinden de aan hen opgelegde doelen voor hernieuwbare energie te hoog; Duitsland vreest voor het verlies van 1 miljoen banen en Frankrijk wil dat kernenergie, waarbij nauwelijks kooldioxide vrijkomt, wordt meegeteld als duurzame bron. Het pakket omvat ook een voorstel tot wijziging van de richtlijn voor de handel in emissierechten. Het voorstel met betrekking tot de emissiehandel richt zich op de periode 2013-2020 en kent duidelijke verbeteringen ten opzichte van de eerdere periodes. Het Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) stelt in een persbericht dat het klimaatplan getuigt van durf en gezond verstand en dat in het streven om de uitstoot van broeikasgassen substantieel te verminderen en de energievoorziening duurzamer te maken over het geheel de juiste keuzes zijn gemaakt. Vanuit het bedrijfsleven worden enkele kritische geluiden gehoord. Shell is sceptisch over de gevolgen van emissiehandel voor de concurrentiepositie van het Nederlandse bedrijfsleven. Tot nu toe konden Nederlandse bedrijven gratis een bepaalde hoeveelheid CO2 uitstoten. Door de EC-maatregelen moeten de bedrijven voortaan hun uitstootrechten gaan aankopen, terwijl in Amerika en Azië bedrijven hiervoor niet betalen. Volgens de werkgeversorganisaties VNO-NCW en het MKB-Nederland worden door een veiling van emissies, miljarden weggehaald bij het bedrijfsleven waardoor de concurrentiepositie zou worden aangetast. De land- en tuinbouworganisatie LTO-Nederland is tegen het veilen van emissierechten, omdat het de ruimte van bedrijven om te investeren en de concurrentiepositie van ons land aantast. Een woordvoerder van het energiebedrijf Essent stelt dat de 20% doelstelling voor CO2-emissiereductie voor 2020, afbreuk doet aan de beloftes die gedaan zijn tijdens de klimaattop op Bali, eind 2007. Daar zijn afspraken gemaakt over een reductie van 25 tot 40 procent tot 2020. Het Wereld Natuur Fonds betreurt dat geen enkel EU-land ambitieuzer is dan het 'relatief zwakke' voorstel van de Europese Commissie. Greenpeace steunt volledig de doelstelling voor hernieuwbare energie. Volgens EnergieNed is het veilen van emissierechten een efficiënt en eenvoudig systeem om deze te verdelen. Een veiling is echter wel een grote financiële operatie is, die nog niet eerder is uitgevoerd. En er moet een Europese oplossing komen voor de besteding van de opbrengsten uit de veiling. Anders ontstaat er een ongelijk speelveld voor zowel industrie als energiesector.
De consultancygroep Cap Gemini meent in haar nieuwe energierapport dat de 20-20-20 doelstellingen van de EU om tegen 2020 minder CO2 uit te stoten, minder energie te verbruiken en meer gebruik te maken hernieuwbare energiebronnen onhaalbaar zijn. De EU kan alleen maar hopen op een forse economische recessie om deze doelstellingen te kunnen halen. Cap Gemini pleit voor een snelle en algemene vervanging voor van de klassieke gloeilamp door LED-verlichting en kapittelt de stijgende afhankelijkheid van Russisch aardgas. Het alternatief is om meer vloeibaar gas aan te voeren uit het Midden-Oosten.
Frankrijk wil gedurende haar voorzitterschap van de EU in de 2e helft van 2008 de Europese energie- en milieupolitiek tot speerpunt maken. De Franse overheid stelt zich daarin ten doel om Europa naar een wereldleidende positie in duurzame economie te brengen. Parijs zal vanaf juli onder meer aandringen op klimaatafspraken over emissiehandel, duurzame energiebronnen en uitstoot bij auto’s.
Eind september is door het Europese Parlement (EP) een ontwerpresolutie aangenomen waarin de EU-lidstaten worden opgeroepen concrete maatregelen te nemen voor het terugdringen van de vraag naar energie, de bevordering van hernieuwbare energiebronnen, een diversificatie van de energietoevoer en vermindering van de afhankelijkheid van geïmporteerde fossiele brandstoffen. De lidstaten is gevraagd om nationale actieplannen op te stellen om daarmee onder meer energiearmoede uit te bannen. Bovendien moet de EU het voortouw nemen om een energiedialoog met de voornaamste olie- en gasleveranciers te openen. De Europarlementariërs zijn bezorgd over de hoge energieprijzen, vooral omdat die negatieve gevolgen heeft voor de wereldeconomie en de consument. Dat vormt volgens het EP een belemmering voor het halen van de doelstellingen van de Lissabon-strategie.
De Europese Unie heeft begin december een akkoord gesloten over het klimaatbeleid en is daarmee de eerste overeenkomst ter wereld die een duidelijke route uitstippelt naar reductie van de uitstoot van broeikasgas. Wel moest men Duitsland en Polen verregaand tegemoet komen. Voor Polen biedt de veiling van emissierechten een gunstiger perspectief voor de Poolse energiebedrijven. Ook krijgt de industrie in de EU nog veel gratis CO2-emissierechten, waardoor de marktprikkel om zuiniger met energie om te springen veel minder sterk is. Ook levert de veiling daardoor tientallen miljarden euro's minder op en vallen er gaten in de financiering voor investeringen in groene technologie. Verder zijn de Europese regeringsleiders het eens geworden over een miljardenplan om de economie te stimuleren en worden ingrijpende maatregelen genomen om de uitstoot van CO2 te beperken. De EU-leiders hebben ook afgesproken dat de klimaatdoelen overeind blijven. De milieubewegingen is teleurgesteld en noemen het EU-akkoord over CO2-beperking een mislukking en vestigen hun hoop op het Europese Parlement om het besluit de komende dagen nog grondig aan te passen.