Kernenergie |
Berichten uit 2008 |
De Britse regering heeft besloten nieuwe kerncentrales te bouwen. Ook elders in Europa wordt daaraan gedacht, mede door de dure olie en het klimaatprobleem. Eerder besloten Nederland, Zwitserland en Frankrijk om de looptijd van bestaande centrales te verlengen. In Bulgarije en Roemenië worden nieuwe centrales gebouwd. De Baltische staten hebben vergevorderde plannen voor nieuwbouw. Duitsland besloot in 2000 tot een geleidelijk afscheid van kernenergie. De huidige kanselier Merkel (CDU) wil dat besluit terugdraaien, maar voor coalitiepartner SPD is dat onbespreekbaar.
Begin februari stemt het kabinet in met het Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening. In deze planologische kernbeslissing (pkb) zijn 23 vestigingsplaatsen voor grootschalige energieproductie en 38 hoogspanningslijnen opgenomen. Het kabinet handhaaft daarin de vijf ‘waarborgingslocaties’, waar in de toekomst mogelijk kerncentrales kunnen komen (Moerdijk, Westelijke Noordoostpolderdijk, Maasvlakte, Eems en Borssele), maar erkent wel dat de eerste twee ‘slecht scoren’. De huidige coalitie heeft afgesproken dat er in deze regeerperiode geen kerncentrales bij komen, maar EZ-minister van der Hoeven laat de mogelijkheid open dat dit in een volgende periode wel gebeurt. Het kabinet gaat de vijf locaties toetsen op hun geschiktheid. Na inspraak moet dit leiden tot een aangepaste planologische kernbeslissing die in de zomer van 2008 aan de Tweede Kamer wordt aangeboden.
De Sociaal-Economische Raad (SER) vindt dat het kabinet alle mogelijkheden voor onze toekomstige energievoorziening open dient te laten, inclusief kernenergie. In een half maar uitgebracht adviesrapport pleit de raad ervoor dat het kabinet alle energieopties inclusief kernenergie op een zakelijke en gelijkwaardige manier laat onderzoeken. Dat moet gebeuren op basis van de criteria betrouwbaarheid, milieubelasting, veiligheid en betaalbaarheid. De SER vindt dat de uitkomsten van dit onderzoek een rol moeten spelen bij de evaluatie van het klimaat- en energiebeleid die het kabinet van plan is in 2010 uit te voeren met het oog op de doelstellingen voor 2020. In een reactie stellen Natuur en Milieu en Milieudefensie dat de toelichting van het SER-advies getuigt van een grote verdeeldheid.
De eigenaar van de kerncentrale Borssele (Elektriciteitsproductiemaatschappij Zuid-Nederland of EPZ) meldt begin mei dat ze in de toekomst plutonium wil gebruiken voor het opwekken van energie. Naast het feit dat plutonium giftiger is dan uranium gelden er zware veiligheidsvoorschriften bij onder meer de transporten. Een deel van het benodigde plutonium ontstaat al in Borssele zelf, bij het gebruik van uranium. Nu wordt dat plutonium nog verkocht aan een fabriek in Frankrijk. Het PvdA-Kamerlid Samsom bekritiseert het plan van de EPZ omdat in studies uit de jaren negentig al is geconcludeerd dat plutonium een negatieve invloed heeft op de reactor en de veiligheidsmarges. Samsom wijst er ook op dat in ruil voor het openhouden van de reactor tot 2034 is afgesproken dat de centrale tot de 25 veiligste in de wereld moet blijven behoren. Ook de CDA-regeringsfractie heeft haar bedenkingen en wil eerst de rapporten van deskundigen afwachten.
Nederlandse onderzoekers van het nucleaire onderzoekscentrum Nuclear Research and consultancy Group (NRG) en van de Centrale Organisatie Voor Radioactief Afval (COVRA) berichten half mei over plannen om te kijken naar de mogelijkheden voor internationale samenwerking. Het Nederlandse radioactief afval wordt ingezameld, beheerd en gecontroleerd door COVRA. COVRA verwerkt het afval en slaat het tenminste honderd jaar op in bovengrondse gebouwen. Na honderd jaar is een groot deel van het afval niet meer radioactief en kan als ‘gewoon’ afval worden afgevoerd. Een beperkt deel moet dan nog voor zeer lange tijd, deels voor meer dan tienduizend jaar, uit het leefmilieu worden gehouden. Dit kan door het afval op te bergen in de diepe ondergrond: zogenaamde eindberging. Het bouwen van een eindberging is duur. De kosten moeten uit het afvaltarief worden betaald. Door de opslag bij COVRA heeft Nederland de tijd om een acceptabele eindberging voor te bereiden of mogelijk andere oplossingen voor het radioactief afval te ontwikkelen. Maar dit kan niet betekenen dat er voorlopig maar niets wordt gedaan. België is een geschikte en aantrekkelijke kandidaat voor samenwerking.
De G8-industrielanden houden begin juni hun jaarlijkse driedaagse bijeenkomst, ditmaal in de Japanse stad Toyako. Als reactie op de hoge olieprijs roepen zij op tot meer kernenergie en energiebesparing. Volgens de leiders van de G8 landen moet tevens het aanbod van olie worden vergroot en moet er geïnvesteerd worden in raffinage- en aanvoercapaciteit. Van de G8-leden VS, Canada, Groot Brittannië, Frankrijk, Italië, Duitsland, Rusland en Japan, is Rusland de enige olieproducent en exporteur. Maar de Russische president Medvedev meent dat het vragen om meer olieproductie geen oplossing is voor de huidige crisis. Aanbevelingen van de G8-landen waren meer alternatieven voor olie en meer transparantie van de oliemarkt. Over de oorzaak van de hoge olieprijzen bleef men het oneens. Wel zijn de G8-landen het eens geworden over de noodzaak van betere en betrouwbare gegevens over de oliemarkt.
Vanwege een onregelmatigheid in de wand van het koelwatersysteem van de kernreactor in Petten wordt de reactor na een onderhoudsbeurt in augustus vooralsnog niet opgestart. Er is ontdekt dat vanuit de leidingwand van het primaire koelwatersysteem periodiek een (naalddun) gasbellenspoortje instroomt. De bron en de samenstelling van het gas worden onderzocht. De veiligheidsrelevantie van deze afwijking is nog niet bekend, waardoor de Nuclear Research & consultancy Group (NRG) besloten heeft om de geplande bestralingscyclus niet op te starten. NRG benadrukt dat er geen gevaar voor mens en milieu is. Het primaire koelwatersysteem is een gesloten systeem waarin het water in dit systeem niet in contact staat met andere systemen in de reactor. Begin september meldt het NRG dat de onderzoeksreactor in ieder geval tot 25 oktober buiten bedrijf blijft. Hierdoor kan NRG geen medische isotopen produceren.
Het Zeeuwse energiebedrijf Delta overweegt een vergunning aan te vragen voor de bouw van een tweede kerncentrale die dan in 2016 operationeel kan zijn. Voor Delta is het echter nog niet duidelijk of de politieke wil om daarmee in te stemmen breed genoeg is. Er is ook nog een probleem dat te maken heeft met de verkrijgbaarheid van de benodigde materialen voor de bouw. De vraag naar de bouw van kerncentrales neemt namelijk snel toe, waardoor een wachtrij ontstaat. De kosten voor de bouw schat Delta op enkele miljarden euro’s waarvoor een partner nodig is. Het CDA pleit voor de bouw van nieuwe kerncentrales in Nederland, omdat men de input van kernenergie onvermijdelijk acht en de afhankelijkheid van andere bronnen vermindert. Het PvdA-Kamerlid Samsom stelt dat zijn partij kernenergie niet nodig vindt. Met windenergie is voldoende energie op te wekken.
Een paar weken na de bekendmaking van het plan van Delta om een nieuwe reactor te bouwen wordt duidelijk dat VROM-minister Cramer geen toestemming zal geven. In het regeerakkoord is duidelijk afgesproken dat in de kabinetsperiode Balkenende IV geen kerncentrales worden gebouwd. Wel mag Delta een aanvraag indienen voor een vergunning die dan door het kabinet serieus in behandeling zal worden genomen. Gelet op de lengte van procedures rond een vergunningsaanvraag is het echter de vraag of daarover tijdens Balkenende IV een besluit kan worden genomen.
Met een heleboel slagen om de arm wijzen
berekeningen van Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) en het Planbureau
voor de Leefomgeving (PBL) uit dat kernenergie de goedkoopste vorm van
energieopwekking is. Naar aanleiding van de actuele maatschappelijke en politieke
discussie over kernenergie hebben de twee instituten kosteninformatie over
opties om CO2-emissies te beperken bij grootschalige opwekking van
elektriciteit verzameld en geactualiseerd. In hun half september uitgebrachte rapportage
worden de kosten van kernenergie vergeleken met de kosten van andere
grootschalige opties van elektriciteitsopwekking. De rapporteurs laten in het
midden wat dan de waarde van hun cijfermateriaal is. Zonder de