APX |
Berichten uit 2008 |
Met de koppeling van de energiemarkten tussen Nederland, België en Frankrijk, blijven de prijzen zich continue aanpassen. In 2007 was het gemiddelde tussen Nederland en Frankrijk €1,04 / MWh ten opzichte van het jaar 2006 met €8,81. Voor Nederland was de spotprijs tegen het einde van 2007 meestal lager dan omliggende landen. Nederland is meer een exportland geworden. In het laatste kwartaal van 2007 was de export naar België en Frankrijk 1115 TWh, waarbij in dezelfde periode 263 TWh werd geïmporteerd. Het koppelen van de spotmarkt voor energie is ook goed verlopen voor Belpex, waarvan de Brits-Nederlandse energiebeurs APX (Amsterdam Power Exchange) zowel aandeelhouder als dienstverlener is. Belpex is in 2007 gegroeid tot een dagvolume van 20.788 MWh.
De APX meldt begin januari dat de handel op haar beurs in 2007 is gedaald. In het Verenigd Koninkrijk werd minder verhandeld wegens onderhoud aan een gaspijpleiding. De beurzen voor stroom en gas in Nederland, België en Groot-Brittannië verwerkten 8 procent minder handel. De totale handelsomvang nam af tot 163,90 terrawattuur (TWh). Door de koppeling van de stroommarkten van Nederland, België en Frankrijk naderden de stroomprijzen in de drie landen elkaar. In ruim meer dan de helft van de gevallen kwam eenzelfde prijs tot stand voor levering van stroom de volgende dag.
De Belgische gasnetbeheerder Fluxys meldt in maart dat het bedrijf een belang heeft genomen in de APX van 2,68%. Daarmee wordt Fluxys de eerste buitenlandse aandeelhouder van APX. Het vergelijkbare Gasunie is sinds 2005 ook aandeelhouder (25,5%). Ook de netbeheerder van het Nederlandse elektriciteitsnetwerk Tennet heeft een belang in de APX (71,82%).
Half april startten APX en het Duitse Trac-X starten samen met de gasnetbeheerders in de regio twee proefprojecten voor de verkoop van grensoverschrijdende transportcapaciteit. Deze initiatieven vormen een belangrijke impuls voor de ontwikkeling van een regionaal-Europese gasmarkt. Op 14 mei zal het nieuwe product gelanceerd worden: handel in capaciteit voor het transport van gas aan de grens. Het gaat dan specifiek om capaciteit op de leidingen die bij het Nederlandse Oude Statenzijl de grens overgaan naar het Duitse Bunde. De eerste drie maanden betalen marktpartijen aan de APX geen extra tarief voor de handel in de capaciteitsrechten aan de grens. Daarna zal de heffing 0,1 cent per MWh bedragen. Ook hoeven de bedrijven die al lid zijn van de APX geen extra onderpand te verlenen.
De APX schuift een beetje op in de richting van een termijnmarkt. Op de Britse markt zullen dit jaar namelijk termijnproducten geïntroduceerd worden. Zo komt er voor de Britse gasmarkt een weekproduct en een ‘balance of the month’ product. Er worden in 2008 nog meer nieuwe producten geïntroduceerd waarmee de integratie van de West-Europese markt weer een stukje dichterbij wordt gebracht. In het tweede kwartaal van 2008 zal ook in Britse opslagcapaciteit voor gas gehandeld kunnen worden. Verder wordt beurshandel tussen de Britse hub NBP (National Balancing Point) en de Nederlandse hub TTF (Title Transfer Facility) en tussen NBP en Zeebrugge mogelijk gemaakt. Die handel vindt in de praktijk al op bilaterale wijze plaats, maar zal straks via de beurs kunnen plaats vinden, waardoor partijen anoniem zaken met elkaar kunnen doen en het risico door de beurs wordt overgenomen. OTC (over-the-counter) clearing, dat nu al op de Britse markt voor stroom bestaat, zal ook op de andere markten geïntroduceerd worden. Op de Britse markt zal de stroom komend jaar net als in Nederland via een veiling aan de man gebracht worden.
De APX meldt eind april dat de nettowinst in 2007 met 15 procent is gedaald tot €7,5 miljoen. Dat had te maken met een eenmalig belastingvoordeel in 2006 en hogere kosten in 2007. In 2006 bedroeg de winst €8,8 miljoen. De omzet van de schermenbeurs APX, waar gas en stroom worden verhandeld, nam in 2007 wel toe en kwam uit op €26,6 miljoen, een stijging van 5 procent. Energiebedrijven verhandelen op de beurs onder meer hun kortdurende tekorten en overschotten aan stroom. APX maakte eerder al bekend vorig jaar 163,90 terrawattuur (TWh) te hebben verhandeld, een daling van 8 procent.
De APX laat begin mei weten dat het aantal gesloten deals bij de drie gasbeurzen van de Brits/Nederlandse energiebeurs in de afgelopen jaren sterk is gedaald, maar volumes bij de Nederlandse TTF (Title Transfer Facility) stegen met 31% naar een recordniveau. Het aantal gesloten deals op de Nederlandse APX Gasbeurs bij het Nederlandse TTF ‘virtual balancing point’ daalde van 64 naar 51, maar de volumes stegen van 66,72 GWh naar een maandrecord van 87,24 GWh. De Britse APX Gas zag 4.108 deals in april 2008, een forse daling ten opzichte van april 2007 toen het er 5.560 waren. De volumes daalden van 14.650 GWh naar 8.236 GWh. Het Belgische APX Gas daalde naar bijzonder lage niveaus: 3 in april 2008 tegenover 19 in april 2007. Maandvolumes daalden van 31,94 GWh naar 2,64 GWh.
De APX Group lanceert in juni de handel in capaciteit voor gasopslag voor de Engelse Rough opslagfaciliteit. De beurs zal 30 juni ook de OTC (over-the-counter) clearing service uitbreiden naar de Engelse gascontracten. Volgens de APX zijn zij de eerste beurs die producten op gebied van gasopslag aanbieden. In eerste instantie zullen er zes opslagproducten zijn op de zogeheten APX gasopslagmarkt. De markt wordt betrokken in het EuroLight handelsplatform dat voor alle APX markten wordt gebruikt. De handel in gasopslag maakt het voor broker Tullett Prebon mogelijk om contracten af te sluiten op het EuroLight platform namens een handelaar, waarbij APX de handel registreert en bijhoudt. Volgens de APX is de handel in gasopslag nodig om een regionale gasmarkt te creëren.
De APX meldt begin augustus dat de energiebeurs gaat fungeren als centrale tegenpartij voor 'over the counter' (otc)-transacties op zijn Nederlandse en Belgische gasmarkten. Met deze zogeheten 'clearing service' staat APX garant voor zowel de levering als de betaling bij onderlinge overeenkomsten. Dit kan nodig zijn als een van beide partijen niet aan haar verplichtingen kan voldoen, bijvoorbeeld in het geval van een faillissement. Het Nederlandse handelsplatform heeft op zijn beurzen eerder al een clearing service voor openbare handel ingevoerd. In februari 2008 is de APX al van start gegaan met clearing voor 'over the counter'-overeenkomsten op de Britse stroom- en gasmarkt. Sinds de invoering van het systeem is ongeveer 60.000 megawattuur aangemeld voor clearing. De splitsing op de energiemarkt werkt de vraag naar clearing verder in de hand. Doordat energieleveranciers niet meer beschikken over een eigen netwerk, nemen de totale activa af. Hierdoor kan het netwerk niet meer als financiële reserve worden gebruikt. De toezichthouder op de Nederlandse energiemarkt Energiekamer (het voormalige DTe) staat positief tegenover de ontwikkeling dat steeds meer energiemarkten leverings- en betalingszekerheid bieden.
De APX neemt een belang van 90% in branchegenoot European Energy Derivatives Exchange (Endex). De transactie werd begin september al aangekondigd en moet aan het einde van 2008 worden afgerond. Door samen te gaan hopen de APX Group (spothandel) en Endex (termijnhandel en clearing) beter te kunnen concurreren met de Duitse EEX en NordPool. De voordelen van de APX/Endex-fusie liggen vooral op het gebied van aardgas en is een belangrijke stap op weg naar een Nederlandse gasrotonde.
Het Ministerie van Economische Zaken geeft in december haar goedkeuring aan de fusie tussen de energiebeurs APX en de termijnbeurs Endex. Endex wordt een volledige dochter van APX Nederland en een deel van de APX group. APX wordt hiermee de grootste Europese gasbeurs.