Industrie |
Berichten uit 2009 |
De Nederlandse keramische industrie, producenten van metsel- en straatbaksteen, keramische dakpannen, keramische wand- en vloertegels, sanitair, gresbuizen, porselein en aardewerk, zijn in januari toegetreden tot de Meerjarenafspraken Energie-efficiency 3 (MJA3). Door mee te doen met de derde generatie MJA zet de keramische industrie de meerjarenafspraken 1 en 2, die sinds 1993 gelden, voort. Hoewel de keramische industrie al decennia vóór 1993 bezig was met energiebesparing, behaalden de fijn- en grofkeramische industrie gedurende de convenantsperioden uitstekende resultaten. In de keramische industrie, dat klei omzet in vormvaste producten, vergen het droog- en bakproces de meeste energie. Naast deelname aan MJA3 doet de Nederlandse keramische industrie ook mee aan de Europese CO2-emissiehandel.
De energiebesparingsplannen voor de komende jaren van 55 aangesloten brancheorganisaties in het midden- en kleinbedrijf (MKB-Nederland) zijn overhandigd aan de minister van EZ. De 55 brancheorganisaties hebben elk een convenant afgesloten met het Energiecentrum van het MKB. De branches vertegenwoordigen samen circa 180.000 mkb-bedrijven, die in hun energiebesparende activiteiten en investeringen met informatie en ondersteuning worden bijgestaan door het Energiecentrum. Het Energiecentrum ontvangt daarvoor subsidie van het ministerie van EZ. In het duurzaamheidsakkoord hebben kabinet en bedrijfsleven afgesproken toe te werken naar een besparing van 2 procent per jaar. Hiermee wordt een CO2-reductie van 0,5 Mton gerealiseerd. De beide organisaties verwachten dat het aantal bij het Energiecentrum aangesloten branches eind dit jaar ruim de zeventig zal passeren.
Vier nieuwe ecodesigns moeten een jaarlijkse energiebesparing opleveren van 190 TWh in 2020, het equivalent van het jaarlijkse energiegebruik van Oostenrijk en Zweden samen. Het gaat om ecodesigns van industriële motoren, circulators, televisies en koelkasten en vriezers. De Europese Commissie heeft de ecodesign richtlijn in juli aangenomen. De voorschriften in het ecodesign voor industriële motoren stellen eisen aan de energie efficiëntie en stimuleren ook het invoeren van technieken voor variabele snelheden, waardoor bij een lage vraag de machines niet op volle snelheid hoeven te draaien. Het ecodesign zal tot een jaarlijkse besparing leiden van 135 TWh in 2020. In totaal zijn er nu 9 ecodesigns in werking die in 2020 naar schatting 315 TWh per jaar gaan besparen, het energieverbruik van een land als Italië.
Sinds begin augustus kunnen consortia waarin industrie en kennisinstellingen samenwerken projectvoorstellen indienen voor drie van de elf programmalijnen - de zogeheten 1e fase programmalijnen - van het Actieplan Procesintensificatie. Het actieplan is bedoeld om de implementatie van procesintensificatie in Nederland te versnellen waarmee een belangrijke verbetering van de energie-efficiency in de procesindustrie binnen bereik komt. De programmalijnen die nu voor projectvoorstellen zijn opengesteld betreffen ‘Alternative energy based operations’, ‘Transport limited processes’ en ‘PI process analysis tools’. Elk van deze programmalijnen voorziet in fundamenteel onderzoek, toegepast onderzoek en pilot- en demonstratieprojecten. Voor de uitvoering van de eerste fase van het actieplan is een subsidiebudget beschikbaar van €13,5 miljoen voor een periode van vijf jaar. Het Dutch Separation Technology Institute (DSTI) is verantwoordelijk voor de afwikkeling van de juridische en administratieve aspecten die met de uitvoering van het Actieplan Procesintensificatie zijn gemoeid. Het onderdeel procesintensificatie van DSTI is opgesteld in samenwerking met het EnergieTransitie Platform Ketenefficiency. Het wordt mede mogelijk gemaakt door een subsidie van het ministerie van Economische Zaken vanuit de Innovatieagenda Energie.
In navolging van de middelgrote en kleinere bedrijven (MKB) komt er voor de grote energie-intensieve bedrijven ook een meerjarenafspraak energie-efficiency. De zogenaamde Meerjarenafspraak Energie-efficiëntie ETS-ondernemingen (MEE) wordt op 2 oktober ondertekend door de brancheorganisaties van de suiker-, chemische, metaal-, papier-, glas- bier- en petroleumindustrie. Het gaat om bedrijven die vallen onder het Europese CO2-emissiehandelssysteem (ETS). Ook de ministers van EZ, LNV, VROM, Financieen en de werkgeversorganisatie VNO-NCW hebben MEE ondertekend. Het nieuwe convenant geldt als opvolger van het Convenant Benchmarking. Binnen 9 maanden na ondertekening moeten de bedrijven een Energie Efficiëntie Plan indienen waarin alle 'rendabele' maatregelen - met een positieve netto contante waarde bij een interne rentevoet van 15% of een terugverdientijd van 5 jaar - zijn meegenomen. De bedrijven willen niet meer doen omdat ze door de ETS-verplichting al een harde eis tot 21% CO2-reductie in 2020 moeten zien te halen. Daarom is in het voorliggende convenant een inspanningsverplichting opgenomen. Wel krijgen ze de mogelijkheid dit te realiseren buiten hun eigen proces. Vooral sectoren die al veel energie-efficiency hebben gerealiseerd in de afgelopen, zoals de chemie en de staalindustrie, hadden hier op aangedrongen. Een tweede extra punt is dat de grote bedrijven de intentie uitspreken onderzoek te doen naar energiezuinige innovaties in de toekomst. Het bedrijfsleven krijgt hulp van SenterNovem bij het opstellen en uitvoeren van de plannen. Ook worden deelnemers vrijgesteld van de Europese energieheffing.
In oktober presenteert de gemeente Amsterdam zich op een Afvalconferentie in Den Haag als een gemeente met de meest efficiënte afvalenergiecentrale ter wereld. De Hoogrendements Centrale van het Afval Energie Bedrijf (AEB) is de eerste centrale ter wereld die afval in elektriciteit omzet met een rendement van 30 procent. Het AEB verwerkt 1,3 miljoen ton afval per jaar. Bij het verbranden hiervan komt stroom vrij die in een turbine wordt omgezet in elektriciteit. Wat na verbranding overblijft wordt voor 98,5% hergebruikt en verwerkt, onder meer in stoeptegels en asfalt. Ook het slib van de waterzuiveringsinstallatie wordt verbrand. Met de warmte wordt het water in de zuiveringsinstallatie verwarmd, zodat het makkelijker te zuiveren is. Met de overige warmte worden woningen in Amsterdam-Noord en Amsterdam- West verwarmd. De uitstoot van de schoorsteen ligt ruim 80 procent onder de wettelijke norm. Wel werd verwacht dat de centrale de gemeente Amsterdam jaarlijks zeker vijftien miljoen euro zou opleveren. Maar door een scherpe daling van de marktprijzen voor afvalverwerking wordt nu nog maar gerekend met een jaarlijkse opbrengst van vijf miljoen euro.
Uit het rapport Meerjarenafspraken energie-efficiency - resultaten 2008 (MJA 2008) dat door de minister van EZ in oktober naar de Tweede Kamer is gestuurd blijkt dat de ruim 900 bedrijven uit bijna 30 sectoren, die meedoen met de meerjarenafspraken Energie-efficiency (MJA), in 2008 hun energie-efficiëntie met gemiddeld 2,6 procent hebben verbeterd. Om ook in de komende jaren de geformuleerde doelstelling van 30% energie-efficiencyverbetering in de periode 2005-2030 te kunnen realiseren heeft de overheid een pakket van stimuleringsregelingen aangekondigd. Speerpunten in deze regelingen zijn het stimuleren van synergie tussen verschillende sectoren, intensieve ondersteuning op het gebied van energiemanagement en begeleiding bij het opstellen van voorstudies en routekaarten die leiden tot verdere energie-effiency in alle sectoren. Naast de al genoemde 2,6% verbeterde energie efficiëntie bedroeg in 2008 de vermeden CO2 uitstoot ten opzichte van 2007 3,1 Mton, is vanaf de start in 2001 in totaal een uitstoot van 13,8 Mton vermeden, komt 28% van de verbetering voor rekening van proces-efficiency, 42% door de inzet van duurzame energie en 30% door energiezuinige productontwikkeling.